تعبیر خواب چشم

ابن سیرین می‌گوید چشم در خواب دین مرد و بصیرت اوست و هرچه چشم روشن‌تر و سالم‌تر دیده شود، دین و راه زندگی خواب‌بیننده استوارتر است. اگر کسی ببیند بینایی‌اش تیزتر شده، به آگاهی و روشنی در کارها می‌رسد و اگر ببیند نابینا شده، بیم آن است که از راه درست غافل شود یا در کاری فریب بخورد. به گفته‌ی او چشم همچنین به فرزند تعبیر می‌شود؛ پس آسیب دیدن چشم گاهی نگرانی برای فرزند است. او داشتن چشمانی بیش از دو چشم را نشانه‌ی افزونی دین و دانش دانسته است.

امام صادق (ع) فرموده‌اند دیدن چشم در خواب بر پنج وجه است: دین، فرزند، مال، بینایی دل و عزیزی از خویشان. اگر خواب‌بیننده چشم خود را سالم و زیبا ببیند، کارش به صلاح می‌گراید و از فرزندانش شادمان می‌شود. اگر ببیند چشمش درد می‌کند یا تار می‌بیند، در دین یا معیشت او سستی پدید می‌آید که با توبه و دقت برطرف می‌شود. در این روایت آمده است که سرمه کشیدن به چشم نشانه‌ی اصلاح دین و نیک‌نامی است.

در تعبیرنامه‌ی منسوب به دانیال نبی آمده است که چشم روشنایی کار و راه انسان است. اگر کسی ببیند چشمانش درشت‌تر و زیباتر شده، به بزرگی و احترام می‌رسد و مردم سخنش را می‌پذیرند. دانیال کور شدن هر دو چشم را نشانه‌ی ناآگاهی در کاری مهم و از دست رفتن فرصتی دانسته و توصیه کرده خواب‌بیننده در تصمیم‌هایش شتاب نکند. به گفته‌ی او اگر ببینی چشم دیگری را درمان می‌کنی، کسی را به راه درست هدایت خواهی کرد.

ابراهیم کرمانی می‌گوید چشم راست به پسر و چشم چپ به دختر تعبیر می‌شود و هر آسیبی که به یکی از آن‌ها برسد، به همان فرزند بازمی‌گردد. اگر ببیند چشمش سفید شده یا لکه‌ای در آن افتاده، اندوهی به دلش راه می‌یابد و اگر ببیند چشم کسی را بیرون آورد، در دین آن شخص رخنه می‌کند. به باور کرمانی چشم سبز و روشن نشانه‌ی دینداری و پاکی نیت است و نگاه کردن با چشم تیز به آسمان، رسیدن به آرزویی بلند را خبر می‌دهد.

منوچهر مطیعی تهرانی می‌گوید چشم در خواب بیشتر از هر چیز با دل ما حرف می‌زند. اگر در خواب چشمانتان روشن و شفاف بود، یعنی ذهنتان آماده‌ی دیدن حقیقت است و تصمیم درستی می‌گیرید. اما اگر چشمتان درد می‌کرد یا تار می‌دید، شاید از دیدن واقعیتی فرار می‌کنید یا نگران یکی از عزیزانتان هستید. مطیعی با مهربانی یادآوری می‌کند که نابینایی در خواب را نباید به فال بد گرفت؛ بیشتر هشداری است که در کاری چشم‌بسته اعتماد نکنید و بیشتر دقت کنید.

از دید یونگ، چشم نماد آگاهی و نور خودآگاه است؛ همان چیزی که ما را از تاریکی ناخودآگاه جدا می‌کند و به شناخت می‌رساند. در اسطوره‌ها چشم خدای خورشید یا چشم همه‌بین، کهن‌الگوی دانایی برتر است. خواب دیدن چشم‌های بسیار یا چشم سوم ممکن است نشانه‌ی بیداری تازه و گام نهادن در مسیر فردیت باشد. اما اگر در خواب نمی‌توانید ببینید، شاید بخشی از سایه‌ی شما هنوز در تاریکی مانده و روان از شما می‌خواهد به آنچه نادیده گرفته‌اید نگاه کنید.

فروید چشم را با حس دیده شدن و نگاه دیگران پیوند می‌داد. به باور او ترس از آسیب دیدن چشم در خواب گاهی بازتاب احساس گناه یا اضطرابی کهنه است که از دوران کودکی در ذهن مانده و در بیداری سرکوب شده است. خواب زیر نظر بودن با چشم‌های بسیار نیز می‌تواند نشانه‌ی وجدانی سخت‌گیر باشد که رفتارهای ما را مدام می‌سنجد. فروید پیشنهاد می‌کرد خواب‌بیننده بپرسد از دیده شدن کدام بخش از خودش هراس دارد و چه خواسته‌ای را از نگاه دیگران پنهان کرده است.

لوک اویتنهاو معناهای کوتاهی برای چشم آورده است: دیدن چشم‌های زیبا یعنی شادی و دوستی صادقانه؛ چشم‌های تیره و خشمگین هشدار از حسادت دیگران است؛ از دست دادن بینایی یعنی ضرری که با احتیاط پیشگیری‌پذیر است؛ و دیدن چشم‌های بسیار نشانه‌ی آن است که رفتار شما زیر نگاه دیگران قرار دارد. او درمان کردن چشم را نیز خبر از بهبود اوضاع مالی و روشن شدن ابهامی قدیمی می‌داند.