تعبیر خواب خرس

ابن سیرین می‌گوید خرس در خواب دشمنی نیرومند اما نادان، یا مردی فتنه‌گر و دزد است که از نیرنگ و زور بهره می‌برد. به گفته‌ی او هر که ببیند با خرس می‌جنگد، با چنین مردی درگیر می‌شود و اگر بر او چیره شود، بر دشمن پیروز می‌گردد. اگر کسی ببیند خرسی را رام کرده یا بر آن سوار شده است، به جاه و قدرتی می‌رسد. ابن سیرین گوشت و پوست خرس را به مالی تعبیر کرده که از دشمن به دست می‌آید.

امام صادق (ع) فرموده‌اند دیدن خرس در خواب بر چند وجه است: دشمن نادان، مرد مکار، دزد و گرفتاری یا اندوه. اگر کسی ببیند خرسی وارد خانه‌اش شد، اندوه یا فتنه‌ای به آن خانه راه می‌یابد. در این روایت آمده است که اگر خواب‌بیننده خرس را بکشد، از غم و اندوه رهایی می‌یابد و بر دشمن چیره می‌شود. گریختن از خرس و در امان ماندن نیز به دور شدن گرفتاری تعبیر شده است.

در تعبیرنامه‌ی منسوب به دانیال نبی آمده است که خرس دلیل بر مردی بدخو، فتنه‌انگیز و بی‌خرد است که آزارش بیشتر از زور است تا تدبیر. اگر کسی ببیند خرسی او را دنبال می‌کند، چنین شخصی در پی آزار اوست. دانیال کشتن خرس را نشانه‌ی پیروزی و رهایی از فتنه دانسته و دیدن خرس در قفس را به دشمنی تعبیر کرده که در بند است و توان آسیب زدن ندارد.

ابراهیم کرمانی می‌گوید خرس به خواب دیدن مردی دزد، مکار و فتنه‌انگیز است که از راه حیله مال مردم را می‌برد. اگر ببیند خرسی را گرفت یا مطیع خود کرد، بر چنین مردی چیره می‌شود و مال از دست‌رفته‌اش بازمی‌گردد. به باور کرمانی اگر خرس بر خواب‌بیننده چنگ بزند، از دشمن رنجی به او می‌رسد. او بچه خرس را به فرزند دشمن یا مشکلی کوچک تعبیر کرده که با بی‌توجهی بزرگ می‌شود.

منوچهر مطیعی تهرانی خرس را نماد زور، سنگینی و گاه ناشی‌گری می‌داند و می‌گوید خرس در خواب‌های ما بیشتر کسی است که قصد بدی ندارد اما با رفتار نسنجیده‌اش آزار می‌رساند؛ همان دوستی خاله‌خرسه. به نظر او اگر خرس به شما حمله کرد، کسی با زور و لجاجت می‌خواهد خواسته‌اش را تحمیل کند. مطیعی خرس آرام و خواب‌آلود را نشانه‌ی دوره‌ای از سکون و استراحت پیش از آغاز کاری تازه می‌داند.

از نگاه یونگ، خرس یکی از جلوه‌های کهن‌الگوی مادر است؛ مادری نیرومند که از فرزندانش با تمام قدرت دفاع می‌کند. خواب زمستانی خرس نیز تصویری از سفر به درون، درون‌نگری و نوزایی است؛ مرحله‌ای که در فرایند فردیت ضروری است. اما خرس خشمگین و مهاجم ممکن است جلوه‌ای از سایه باشد؛ نیروی غریزی سنگینی که اگر نادیده بماند، به شکل خشم ناگهانی یا رفتار تند بیرون می‌زند.

فروید جانوران تنومند و پرزوری مانند خرس را گاه نماد چهره‌ای مقتدر، مانند پدر یا مادری سخت‌گیر و پرحمایت، می‌دانست. به باور او خواب در آغوش گرفته شدن یا دنبال شدن به دست خرس ممکن است بازتاب احساس دوگانه‌ای باشد: نیاز به حمایت و هم‌زمان ترس از کنترل و فشار. فروید پیشنهاد می‌کرد خواب‌بیننده بپرسد کدام رابطه‌ی نزدیک در زندگی‌اش بیش از اندازه سنگین یا محدودکننده شده است.

لوک اویتنهاو برای خرس معناهای کوتاه و کاربردی آورده است: دیدن خرس یعنی رقابتی سخت در کار؛ حمله‌ی خرس یعنی آزار از سوی کسی که نیرومندتر از شماست؛ کشتن خرس یعنی رهایی از وضعیتی دشوار؛ و خرس رقصان یعنی بخت خوب و سودی غیرمنتظره. او خرس در قفس را نشانه‌ی پیروزی بر مخالفان و بچه خرس را نشانه‌ی شادی و دوستی‌های تازه می‌داند.