تعبیر خواب دیوار

ابن سیرین می‌گوید دیوار در خواب مردی بزرگ و صاحب‌جاه است و حال دیوار، حال آن مرد را نشان می‌دهد. اگر کسی ببیند بر دیواری بلند ایستاده، به مراد خویش می‌رسد و اگر از دیوار بالا رود، بر کاری دشوار چیره می‌شود. به گفته‌ی او دیواری که خم شده و نزدیک فرو ریختن است، نشانه‌ی سستی در کار پشتیبان یا گناهی است که باید از آن توبه کرد. او تکیه دادن به دیوار را به اعتماد بر مردی که یاری‌رسان است تعبیر کرده است.

امام صادق (ع) فرموده‌اند دیدن دیوار در خواب بر چند وجه است: مرد بزرگ، پشتیبان، دین، مال و منزلت. اگر کسی ببیند دیواری نو برای خانه‌ی خود ساخت، کار دنیایش استوار می‌شود و اهل خانه از گزند در امان می‌مانند. اگر ببیند دیوار بر او فرو ریخت، از جانب کسی که به او تکیه داشت اندوهی می‌رسد که با صبر برطرف می‌گردد. در این روایت، شکافتن دیوار و گذشتن از آن نشانه‌ی گشوده شدن راهی بسته دانسته شده است.

در تعبیرنامه‌ی منسوب به دانیال نبی آمده است که دیوار دلیل بر حجابی است میان خواب‌بیننده و آنچه در پی آن است. اگر ببینی پشت دیواری ایستاده‌ای و نمی‌توانی بگذری، کارت با مانعی روبه‌رو می‌شود. اگر ببینی دیوار را شکافتی یا از آن گذشتی، بر آن مانع چیره می‌شوی و به مقصود می‌رسی. دانیال دیوار سفید و آراسته را نشانه‌ی نیکنامی و دیوار سیاه و دودزده را نشانه‌ی اندوهی گذرا دانسته است.

ابراهیم کرمانی می‌گوید دیوار نو و محکم نشانه‌ی دولت و مال پایدار است و هر که ببیند دیواری از سنگ و آجر بنا می‌کند، از جانب بزرگی به نیکی و منفعت می‌رسد. به باور او دیوار کاه‌گلی و ساده، کار حلالی است که با زحمت به دست می‌آید. کرمانی ترک برداشتن دیوار را به اختلافی کوچک در خانواده و فرو ریختن آن را به دور شدن پشتیبانی تعبیر کرده که باید جای خالی‌اش را با تدبیر پر کرد.

منوچهر مطیعی تهرانی می‌گوید دیوار را باید از دو سو دید؛ هم پناه است و هم مانع. به نظر او اگر در خواب پشتتان را به دیواری محکم دادید، کسی در زندگی‌تان هست که می‌توانید به او تکیه کنید. اما اگر دیواری بلند جلویتان را گرفته بود، شاید خودتان میان خود و دیگران فاصله انداخته‌اید. مطیعی بالا رفتن از دیوار را نشانه‌ی همت و پشتکار می‌داند و می‌گوید هیچ دیواری آن‌قدر بلند نیست که با اراده نتوان از آن گذشت.

از دید یونگ، دیوار نماد مرزهای روان و سازوکارهای دفاعی است که خود برای محافظت از هسته‌ی شخصیت برپا می‌کند. دیوار بلند و بی‌در می‌تواند نشانه‌ی جدا ماندن خودآگاه از بخش‌هایی از روان، به ویژه سایه، باشد. شکستن یا گذشتن از دیوار در این نگاه، مرحله‌ای از فرایند فردیت است که در آن فرد آماده می‌شود آنچه پشت دیوار پنهان کرده بود را ببیند و بپذیرد. دیوارهای کهن نیز گاه به میراث و باورهای خانوادگی اشاره دارند.

فروید دیوار را تصویری از سانسور درونی و مرزهایی می‌دانست که ذهن میان خواسته‌ها و هنجارهای اجتماعی می‌کشد. به باور او دیوار بلندی که نمی‌توان از آن گذشت، می‌تواند بازتاب منع‌ها و محدودیت‌هایی باشد که از کودکی درونی شده‌اند. فرو ریختن دیوار در این نگاه، گاه نشانه‌ی ترس و گاه نشانه‌ی میل پنهان به رهایی از قیدهاست. فروید بالا رفتن از دیوار را نیز با کوشش برای رسیدن به خواسته‌ای ممنوع مرتبط می‌دانست.

لوک اویتنهاو برای دیوار معناهای کوتاهی آورده است: دیوار بلند جلوی راه یعنی مانعی که با صبر برطرف می‌شود؛ بالا رفتن از دیوار نشانه‌ی پیروزی بر دشواری‌ها؛ پریدن از روی دیوار یعنی برآورده شدن آرزویی دیرینه؛ و فرو ریختن دیوار هشداری برای مراقبت از اعتبار و دارایی. او ساختن دیوار را نیز نشانه‌ی پایه‌گذاری آینده‌ای امن و آرام برای خانواده و نزدیکان می‌داند.