تعبیر خواب بام

ابن سیرین می‌گوید بام در خواب نشانه‌ی شرف و بزرگی صاحب خانه است و هر که ببیند بر بامی بلند ایستاده، به منزلت و آبرو می‌رسد. اگر بامی ناشناس ببیند و بر آن بالا رود، به جایگاهی تازه دست می‌یابد که امیدش را نداشت. به گفته‌ی او افتادن از بام دلیل بر کاستی در جاه یا دگرگون شدن حال است و فرو ریختن بام بر سر اهل خانه، از اندوهی خبر می‌دهد که با صبر و دعا سبک می‌شود.

امام صادق (ع) فرموده‌اند دیدن بام در خواب بر چند وجه است: عزت، بزرگی، مراد و پادشاهی. اگر کسی ببیند بر بام خانه‌ی خود بالا رفت و آسمان را روشن دید، کارش به سامان می‌رسد و حاجتش برآورده می‌شود. اگر ببیند از بامی به بام دیگر رفت، از حالی به حال دیگر منتقل می‌شود و اگر آن بام بلندتر باشد، این دگرگونی به خیر است. در این روایت، ساختن و مرمت بام نشانه‌ی استواری کار خانواده دانسته شده است.

در تعبیرنامه‌ی منسوب به دانیال نبی آمده است که بام دلیل بر بلندی مرتبه و نزدیکی به بزرگان است. اگر ببینی بر بامی ایستاده‌ای و مردم را از بالا می‌نگری، بر کار گروهی گماشته می‌شوی و سخنت شنیده خواهد شد. اگر ببینی بام زیر پایت سست شد، در جایگاهت لغزشی پیش می‌آید که باید با فروتنی جبرانش کنی. دانیال خوابیدن آسوده بر بام را به ایمنی از دشمن تعبیر کرده است.

ابراهیم کرمانی می‌گوید بام بلند و آراسته نشانه‌ی مردی بزرگ و صاحب‌جاه است که خواب‌بیننده در پناه او قرار می‌گیرد. اگر کسی ببیند بامش را با گل و خشت نو کرد، به مال و آسایش می‌رسد و نام خانواده‌اش نیک می‌شود. به باور او بالا رفتن بر بام با نردبان، رسیدن به مقصود به یاری دیگران است و افتادن از بام، هشداری است تا در کارها از شتاب و خودبزرگ‌بینی بپرهیزد.

منوچهر مطیعی تهرانی می‌گوید بام در خواب‌های ما همان جایی است که دوست داریم برسیم؛ بالاترین نقطه‌ی خانه‌ی زندگی. به نظر او اگر بر پشت بام رفتید و حال خوشی داشتید، دستتان به آرزویی می‌رسد و احترامتان بالا می‌رود. اما اگر روی لبه‌ی بام ترسیدید یا افتادید، شاید جایگاهی را دنبال می‌کنید که هنوز برایش آماده نیستید. مطیعی خوابیدن روی بام زیر آسمان را هم نشانه‌ی آرامش دل و پاکی نیت می‌داند.

از دید یونگ، بام بلندترین بخش خانه‌ی روان و نماد ذهن، اندیشه و خودآگاهی است. بالا رفتن بر بام می‌تواند نشانه‌ی کوشش برای دیدن تصویر کلی زندگی و رسیدن به آگاهی گسترده‌تر در فرایند فردیت باشد. اما ماندن طولانی بر بام یا ترس از پایین آمدن گاه نشان می‌دهد فرد از ریشه‌ها و احساسات زمینی خود فاصله گرفته و بیش از اندازه در اندیشه زندگی می‌کند. یونگ تعادل میان بام و زمین را کلید سلامت روان می‌دانست.

فروید ارتفاع و بالا رفتن را با آرزوی برتری، موفقیت و تحسین شدن مرتبط می‌دانست. به باور او ایستادن بر بام در خواب ممکن است بیان پنهان میل به دیده شدن و تأیید گرفتن از دیگران باشد. ترس از افتادن از بام نیز در این نگاه، بازتاب اضطراب از شکست، از دست دادن کنترل یا احساس گناهی است که با جاه‌طلبی همراه می‌شود. فروید پیشنهاد می‌کرد پرسیده شود کدام خواسته در بیداری خواب‌بیننده را بالا می‌کشد.

لوک اویتنهاو برای بام معناهای کوتاهی آورده است: بالا رفتن بر بام یعنی موفقیت در کار و رسیدن به هدف؛ ایستادن بر لبه‌ی بام هشداری برای خطر کردن بی‌جا؛ افتادن از بام نشانه‌ی ناکامی موقت؛ و تعمیر بام یعنی بهبود اوضاع مالی و خانوادگی. او دیدن بام‌های بسیار از بالا را نیز نشانه‌ی دیدی گسترده و فرصت‌هایی می‌داند که پیش رویتان گشوده می‌شود.