تعبیر خواب افتادن

ابن سیرین می‌گوید افتادن از جایی بلند در خواب دلیل دگرگونی حال از نیکی به سختی و پایین آمدن از جاه و منزلت است. اگر کسی ببیند از بام یا کوه افتاد و آسیب دید، در کار دنیا زیانی می‌بیند به اندازه‌ی همان آسیب. اما اگر افتاد و برخاست، پس از سختی به حال نخست بازمی‌گردد. به گفته‌ی او افتادن در چاه نشانه‌ی گرفتاری در مکر دیگران است و افتادن بر زمین هموار، اگر بی‌آسیب باشد، به رسیدن به آرامش و فروتنی تعبیر می‌شود.

امام صادق (ع) فرموده‌اند دیدن افتادن در خواب بر چهار وجه است: دگرگونی حال، ناکامی در کار، غم و گاه توبه و بازگشت. در این روایت آمده است که اگر کسی ببیند از بلندی افتاد اما دستش به جایی بند شد، از گرفتاری نجات می‌یابد. افتادن در آب روشن را به گشایش و افتادن در آب تیره یا گل‌آلود را، به اندوه و دشواری تعبیر کرده‌اند. افتادن و سجده کردن نیز نشانه‌ی توبه و آمرزش است.

در تعبیرنامه‌ی منسوب به دانیال نبی آمده است که افتادن از بلندی دلیل بر زوال نعمت یا جاه است، مگر آنکه خواب‌بیننده به سلامت بر زمین نشیند. اگر ببینی از اسب یا مرکب افتادی، از کار یا مقامی که داری کنار گذاشته می‌شوی. دانیال افتادن در گودالی تاریک را به غم و افتادن از درخت را به دوری از کسی که به او تکیه داشتی تعبیر کرده و گفته است برخاستن پس از افتادن، بازگشت عزت است.

ابراهیم کرمانی می‌گوید اگر کسی در خواب ببیند از جایی بلند به زیر افتاد، از مراد خود بازمی‌ماند و هرچه آن جای بلندتر، بازماندگی بیشتر. اگر ببیند در نیمه‌ی راه چیزی او را گرفت، کسی در کارش یاری‌اش می‌کند. به باور او افتادن از پله نشانه‌ی کندی در پیشرفت است و افتادن کودک از بلندی، بازتاب نگرانی برای اوست. کرمانی افتادن بر روی سبزه یا خاک نرم را به خیر و آسایش پس از سختی تعبیر کرده است.

منوچهر مطیعی تهرانی می‌گوید خواب افتادن را تقریباً همه دیده‌اند و نباید از آن ترسید. او یادآوری می‌کند که پریدن از خواب با حس افتادن، بیشتر به خستگی بدن و ذهن مربوط است تا پیش‌گویی. به نظر مطیعی اگر در خواب افتادید و به جای نرم و امنی رسیدید، نگرانی‌ای که دارید به خیر می‌گذرد؛ اما اگر بارها خواب می‌بینید از بلندی می‌افتید، شاید در بیداری بار مسئولیتی را بر دوش گرفته‌اید که بیش از توانتان است.

از دید کارل گوستاو یونگ، افتادن در خواب اغلب جبرانی برای بلندپروازی یا خودبزرگ‌بینی در زندگی بیداری است؛ روان با این تصویر ما را به زمین و واقعیت بازمی‌گرداند. گاهی نیز افتادن نماد فرو رفتن به لایه‌های ژرف‌تر ناخودآگاه است؛ سفری که برای شناخت خویشتن ضروری است. یونگ می‌گفت هر سقوطی می‌تواند آغاز دگرگونی باشد، به شرط آنکه از آن نترسیم. فرود آمدن آرام در خواب نشانه‌ی پذیرفتن تغییر و پیشرفت در مسیر فردیت است.

زیگموند فروید افتادن در خواب را با اضطراب و احساس ناامنی پیوند می‌داد و گاه آن را به ترس از شکست یا از دست دادن احترام دیگران نسبت می‌داد. به باور او این خواب ممکن است بازتاب تجربه‌های کودکی باشد؛ زمانی که بازی‌های پرتاب و گرفتن، هم هیجان و هم ترس می‌آفریدند. فروید افتادن را گاه نماد تسلیم شدن به وسوسه یا از دست دادن کنترل بر خواسته‌ها نیز می‌دانست و پیشنهاد می‌کرد به موقعیتی که پیش از افتادن در آن بودید توجه شود.

لوک اویتنهاو در فرهنگ خواب خود معناهای کوتاهی برای افتادن آورده است: افتادن از بلندی و آسیب دیدن یعنی دوره‌ای از دشواری که با پایداری می‌گذرد؛ افتادن بی‌آسیب نشانه‌ی عبور از موانع است؛ دیدن افتادن دیگران خبر از پیروزی بر رقیبان می‌دهد؛ و افتادن در آب هشداری است برای دقت در تصمیم‌های عاطفی و پرهیز از اعتماد بی‌جا. او برخاستن پس از افتادن را نیز نشانه‌ی بازگشت اعتبار می‌داند.