تعبیر خواب دود

ابن سیرین می‌گوید دود در خواب ترس و اندوهی است که از جانب سلطان یا صاحب‌قدرتی به خواب‌بیننده می‌رسد. اگر کسی ببیند دودی از جایی برخاست و او را فرا گرفت، به اندازه‌ی غلظت آن دود به غم و رنج گرفتار می‌شود. به گفته‌ی او دود بی‌آتش، سخنی است که بی‌اصل میان مردم پراکنده می‌شود. اگر کسی ببیند از میان دود بیرون آمد و هوای پاک دید، از ترس ایمن می‌گردد و کارش سامان می‌یابد.

امام صادق (ع) فرموده‌اند دیدن دود در خواب بر چند وجه است: ترس، اندوه، بیماری و سخن ناخوش. اگر دود سیاه و تیره باشد، نشانه‌ی غمی سنگین‌تر است و اگر سفید و اندک باشد، اندوهی سبک که زود می‌گذرد. همچنین در این روایت آمده است که اگر کسی ببیند دود از اجاق خانه‌اش برمی‌خیزد، روزی و نعمت به خانه روی می‌آورد، چرا که دود اجاق نشانه‌ی پختن طعام و فراخی سفره است.

در تعبیرنامه‌ی منسوب به دانیال نبی آمده است که دود دیدن دلیل بر هول و ترس و کاری پوشیده است. اگر کسی ببیند دود آسمان را پوشانده، اندوهی عمومی یا خبری نگران‌کننده در آن دیار پدید می‌آید. اگر دود چشم خواب‌بیننده را آزرد، از سخن تلخ نزدیکان رنجیده می‌شود. دانیال دود اندک را بی‌زیان دانسته و گفته است اگر دود پراکنده شد و روشنی آمد، آن غم به شادی بدل می‌شود.

ابراهیم کرمانی می‌گوید هر که در خواب دود بسیار بیند، از پادشاه یا بزرگی ترس و بیم یابد. اگر دود از خانه‌ی او برخیزد، میان اهل خانه گفت‌وگو و اختلاف پدید آید. به باور او دودی که بوی خوش دارد، مانند دود عود یا اسپند، نشانه‌ی ستایش و نام نیک است و دود بدبو نشانه‌ی بدگویی. کرمانی گرم شدن کنار آتش بی‌دود را بهتر از دیدن دود دانسته و آن را به سود و آسایش تعبیر کرده است.

مطیعی تهرانی می‌گوید دود در خواب شبیه همان نگرانی‌های مبهمی است که در بیداری نمی‌دانیم از کجا آمده‌اند. به نظر او اگر دود دیدید اما آتشی ندیدید، احتمالاً نگرانی شما بیش از واقعیت است و نباید به آن دامن زد. مطیعی دود اسپند را خوابی نیکو می‌داند و می‌گوید نشانه‌ی دعای خیر مادر یا بزرگ‌ترهاست. اما اگر از دود خفه می‌شدید، شاید فشار کار یا رابطه‌ای را بیش از اندازه تحمل کرده‌اید.

از نگاه یونگ، دود تصویری از مرز میان آگاهی و ناخودآگاه است؛ چیزی که نه کاملاً پیداست و نه کاملاً پنهان. دود از آتش برمی‌خیزد و آتش نماد انرژی روانی و دگرگونی است، پس دیدن دود می‌تواند از تحولی درونی خبر بدهد که هنوز شکل روشنی نیافته است. دود بالارونده در بسیاری از آیین‌ها نماد پیوند با عالم معنوی است. یونگ توصیه می‌کرد به جای ترس از ابهام، به سرچشمه‌ی آن آتش درونی توجه شود.

فروید دود را با احساساتی پیوند می‌داد که پنهان مانده اما نشانه‌هایشان آشکار شده است؛ همان‌طور که دود از آتشی نادیده خبر می‌دهد. به باور او خوابی که در آن دود فضا را پر می‌کند، ممکن است بیان اضطرابی باشد که فرد علتش را نمی‌شناسد یا نمی‌خواهد بشناسد. خفه شدن در دود گاه بازتاب احساس محدودیت و فشار در روابط است. فروید سیگار کشیدن در خواب را نیز نشانه‌ی میل به آرامش و تسکین تنش‌های درونی می‌دانست.

لوک اویتنهاو برای دود معناهای کوتاهی آورده است: دیدن دود یعنی شادی‌ای که دوامی ندارد یا امیدی که نباید بیش از حد به آن دل بست؛ دود غلیظ یعنی سوءتفاهم و نگرانی؛ دود سفید یعنی خبری که به‌زودی روشن می‌شود؛ و بیرون آمدن از دود یعنی رهایی از شایعه و بدگویی. او دود دودکش را نیز نشانه‌ی آرامش خانواده و گرمای کانون خانه می‌داند.