تعبیر خواب مارمولک

ابن سیرین می‌گوید مارمولک و جانوران همانند آن در خواب مردی تباه‌کار و دوروست که دیگران را به بدی فرمان می‌دهد و از نیکی بازمی‌دارد. اگر کسی ببیند مارمولکی به او نزدیک شد، با چنین فردی همنشین می‌شود و باید از فریبش بر حذر باشد. به گفته‌ی او کشتن مارمولک نشانه‌ی دور کردن همین بدکار و پیروزی بر نیرنگ اوست و دیدن مارمولک بر دیوار خانه، به دشمنی از خویشان یا همسایگان تعبیر می‌شود.

امام صادق (ع) فرموده‌اند دیدن مارمولک در خواب بر سه وجه است: نخست دشمنی دورو که خود را دوست می‌نمایاند، دوم مردی سخن‌چین که میان مردم فتنه می‌افکند، و سوم غم و اندوهی کوچک که به زودی می‌گذرد. در این روایت آمده است که اگر مارمولک از خانه‌ی کسی بیرون رود، فتنه از آن خانه دور می‌شود و اگر کسی آن را بکشد، از شر بدخواه در امان می‌ماند.

در تعبیرنامه‌ی منسوب به دانیال نبی آمده است که مارمولک دلیل بر مردی پست و بی‌وفاست که در ظاهر نرمی می‌کند و در پنهان بدی می‌اندیشد. اگر ببینی مارمولکی بر تنت راه می‌رود، کسی از نزدیکان پشت سرت سخنی ناروا می‌گوید. دانیال گرفتن مارمولک با دست را به آگاه شدن از راز دشمن تعبیر کرده و گریختن آن را نشانه‌ی رهایی از کسی دانسته که مدتی خاطر خواب‌بیننده را آزرده است.

ابراهیم کرمانی می‌گوید مارمولک دشمنی ضعیف اما پرنیرنگ است که با زبان‌بازی کار خود را پیش می‌برد. اگر کسی ببیند مارمولک بزرگی در خانه‌اش لانه کرده، کسی از اهل خانه یا رفت‌وآمدکنندگان با او صادق نیست. به باور او گاز گرفتن مارمولک به آزاری تعبیر می‌شود که از همین فرد می‌رسد، ولی زیانش اندک و گذراست. کرمانی کشتن مارمولک را نیز به آشکار شدن حقیقت و بازگشت اعتماد تعبیر کرده است.

منوچهر مطیعی تهرانی می‌گوید مارمولک در خواب همان آدم دورویی است که جلوی رویتان لبخند می‌زند و پشت سرتان حرف می‌زند. به نظر او اگر در خواب از مارمولک چندشتان شد، احتمالاً در بیداری نسبت به کسی حس بدی دارید که هنوز دلیلش را پیدا نکرده‌اید و بهتر است به این حس اعتنا کنید. مطیعی می‌گوید اگر مارمولک را کشتید یا بیرون انداختید، دستش رو می‌شود و دیگر نمی‌تواند در زندگی‌تان دخالت کند.

از دید کارل گوستاو یونگ، خزندگانی مانند مارمولک به لایه‌های بسیار کهن روان مربوط‌اند؛ به بخشی از ذهن که با بقا، ترس و غریزه سروکار دارد. مارمولک که دمش را رها می‌کند و دوباره می‌رویاند، می‌تواند تصویر توان بازسازی و دل کندن از چیزی باشد که دیگر به کار نمی‌آید. در این نگاه، خواب مارمولک گاهی نشان می‌دهد که بخشی از سایه، یعنی واکنش‌های غریزی و پنهان، به سطح آگاهی نزدیک شده و باید شناخته شود.

زیگموند فروید چنین خواب‌هایی را به احساس‌های ناخوشایند سرکوب‌شده پیوند می‌داد؛ احساسی از بیزاری یا بدگمانی که در بیداری اجازه‌ی بیانش را نداریم. مارمولکی که ناگهان از شکاف دیوار بیرون می‌زند، می‌تواند تصویر فکری باشد که ذهن آن را پس زده اما بی‌خبر بازمی‌گردد. اگر در خواب از مارمولک گریختید، شاید از رویارویی با کسی یا موضوعی پرهیز می‌کنید. فروید توصیه می‌کرد این حس پنهان بی‌پرده با خود مرور شود.

لوک اویتنهاو برای مارمولک معناهای کوتاه و روشنی آورده است: دیدن مارمولک یعنی دشمنانی که در کمین‌اند و باید مراقبشان بود؛ کشتن مارمولک نشانه‌ی بازیافتن آبرو و دارایی از دست‌رفته است؛ اگر مارمولک از دستتان بگریزد، در عشق یا کار ناکامی کوتاهی پیش می‌آید؛ و گاز گرفتن مارمولک خبر از آسیبی می‌دهد که از سوی رقیبان می‌رسد اما با هوشیاری می‌توان از آن گذشت.