تعبیر خواب مار

ابن سیرین می‌گوید مار در خواب دشمن است و هرچه مار بزرگ‌تر و زهرآگین‌تر باشد، دشمن نیرومندتر و کینه‌اش بیشتر خواهد بود. اگر کسی ببیند مار با او می‌جنگد، با دشمنی درگیر می‌شود و اگر مار بر او چیره گردد، از آن دشمن آسیب می‌بیند. به گفته‌ی او هر که در خواب ماری را بکشد بر دشمن پیروز می‌شود و اگر گوشت مار بخورد، از مال دشمن بهره می‌برد. او مار آبی را به مال و مار خانگی را به دشمنی از خویشان و اهل خانه تعبیر کرده است.

امام صادق (ع) فرموده‌اند دیدن مار در خواب بر شش وجه است: دشمن، زن، پادشاه، مال، فرزند و سیل. اگر مار سر از خانه‌ی کسی بیرون آورد و بی‌آزار باشد، نشانه‌ی خیر و برکتی است که به آن خانه می‌رسد؛ اما اگر نیش بزند و آزار برساند، خواب‌بیننده از سوی یکی از نزدیکان زیان می‌بیند. همچنین در این روایت آمده است که اگر کسی مار را در دست بگیرد و از آن نترسد، به جاه و منزلتی تازه دست می‌یابد.

در تعبیرنامه‌ی منسوب به دانیال نبی آمده است که دیدن مار دلیل بر دشمنی بداندیش است که خود را دوست نشان می‌دهد. اگر ببینی ماری از زمین بیرون آمد، از جانب مردم آن سرزمین گزندی به تو می‌رسد و اگر ببینی مار از خانه‌ات بیرون رفت، دشمن از زندگی‌ات دور می‌شود. دانیال کشتن مار را نشانه‌ی رهایی از غم و پیروزی بر بدخواهان دانسته و سخن گفتن با مار را به یافتن مال و روزی تعبیر کرده است.

ابراهیم کرمانی می‌گوید مار دشمنی است که کینه‌ی خود را پنهان می‌دارد و هر که در خواب ماری سیاه و بزرگ ببیند، با دشمنی قوی و صاحب‌نفوذ روبه‌رو خواهد شد. اگر ببیند مار مطیع او شده است، به مال و قدرت می‌رسد و بر کار مردم چیره می‌گردد. به باور او مار کوچک دشمنی ضعیف و کم‌زور است و بچه‌مار نشانه‌ی فرزند یا گرفتاری‌های کوچک روزمره. کرمانی پوست مار را نیز به میراث و مالی تعبیر کرده که از راه دور می‌رسد.

منوچهر مطیعی تهرانی با لحنی صمیمی یادآوری می‌کند که مار را نباید همیشه به فال بد گرفت. او می‌گوید مار در خواب‌های ما بیشتر از آنکه دشمنی بیرونی باشد، گاهی دشمنی است که در فکر و خیال خودمان پرورده‌ایم. به نظر مطیعی اگر مار به شما حمله کرد و ترسیدید، کسی در اطرافتان برایتان نقشه می‌کشد؛ اما اگر با او آرام کنار آمدید یا مار را کشتید، خیالتان راحت باشد که از گرفتاری می‌گذرید و دستتان به مال و آسایش می‌رسد.

از دید کارل گوستاو یونگ، مار یکی از قدیمی‌ترین کهن‌الگوهای ناخودآگاه جمعی است؛ نمادی که هم خطر را تداعی می‌کند و هم شفا و نوزایی را. پوست‌اندازی مار تصویری از فرایند فردیت است، یعنی رها کردن شخصیت کهنه و تولد خودی تازه‌تر. یونگ مار را گاه نماینده‌ی سایه می‌دانست؛ بخش‌هایی از روان که پس زده‌ایم و اکنون می‌خواهند دیده شوند. خواب مار در این نگاه دعوتی است برای روبه‌رو شدن با غرایز و انرژی‌های پنهانی که اگر پذیرفته شوند، به منبع نیرو تبدیل می‌شوند.

زیگموند فروید مار را از نمادهای آشنای غریزه و میل سرکوب‌شده می‌دانست. به باور او ذهن خفته خواسته‌هایی را که در بیداری پنهانشان می‌کنیم، در قالب تصاویری مانند مار بیان می‌کند تا از سد سانسور درونی بگذرند. ترس از مار در خواب ممکن است نشانه‌ی کشمکش میان میل و احساس گناه یا تعارض‌های حل‌نشده در روابط عاطفی باشد. فروید پیشنهاد می‌کرد به جای وحشت از این تصویر، پرسیده شود چه خواسته‌ای در زندگی بیداری نادیده مانده است.

لوک اویتنهاو در فرهنگ خواب خود معناهای کوتاه و کاربردی برای مار آورده است: دیدن مار یعنی هشداری برای مراقبت از کسانی که به آن‌ها اعتماد دارید؛ کشتن مار یعنی پیروزی بر رقیبان؛ نیش خوردن از مار نشانه‌ی آسیب دیدن از حسادت دیگران است؛ و مار چنبره‌زده خبر از دردسری می‌دهد که باید با احتیاط از آن گذشت. او بازی کردن با مار را نیز نشانه‌ی شجاعتی می‌داند که شما را از اتهامی ناروا نجات می‌دهد.