تعبیر خواب ماشین

در روزگار ابن سیرین ماشین وجود نداشت، اما معبران پیرو روش او آن را بر پایه‌ی تعبیر مرکب و اسب شرح داده‌اند. به این شیوه، هر که در خواب بر مرکبی رام و نیکو سوار شود، به جاه و عزت می‌رسد و کارش به آسانی پیش می‌رود. مرکب سرکش و بی‌مهار به کاری تعبیر می‌شود که از اختیار صاحبش بیرون رفته است. فرود آمدن از مرکب نیز در همین سنت به کناره گرفتن از منصب یا پایان دادن به کاری تعبیر شده است.

در تعبیرهایی که بر پایه‌ی روایت‌های منسوب به امام صادق (ع) برای مرکب آمده، دیدن ماشین بر چهار وجه شرح داده شده است: جاه، سفر، کار و اختیار. اگر کسی ببیند ماشینی نیکو و آرام می‌راند، دلیل بر سامان یافتن کارها و رسیدن به مقصود است. سوار شدن بر ماشین دیگری نشانه‌ی همراهی و یاری گرفتن از اوست؛ و اگر ماشین از راه منحرف شود، باید در تصمیم‌ها و همراهی‌ها دقت بیشتری کرد.

در تعبیرنامه‌هایی که به شیوه‌ی دانیال نبی مرکب‌ها را تعبیر کرده‌اند، آمده است که سوار شدن بر مرکب دلیل بر سفر و دگرگونی حال است. به این روش، اگر ببینی ماشینت به مقصد می‌رسد، کاری که در پیش داری به سرانجام می‌رسد و اگر در راه بماند، کار به تأخیر می‌افتد. خریدن مرکب نو نشانه‌ی آغاز دوره‌ای تازه و گم کردن آن به سرگردانی و تردید در انتخاب راه تعبیر شده است.

به روش ابراهیم کرمانی که مرکب را به جاه و توان صاحبش تعبیر می‌کرد، ماشین بزرگ و گران‌قیمت نشانه‌ی منزلت و نفوذ است و ماشین کوچک و ساده، کاری آرام و بی‌دردسر. رنگ ماشین نیز در این نگاه اهمیت دارد؛ سفید را به نیکنامی، سیاه را به قدرت و سرخ را به هیجان و شتاب تعبیر کرده‌اند. خرابی ماشین در راه به مانعی تعبیر می‌شود که با تدبیر برطرف می‌گردد و فروختن آن به کناره‌گیری از کاری.

منوچهر مطیعی تهرانی می‌گوید ماشین در خواب امروزی‌ها همان اسب خواب‌های پدربزرگ‌هاست. او معتقد است اگر خودتان پشت فرمان بودید و راحت رانندگی کردید، زندگی‌تان را خوب در دست دارید و به هدفتان می‌رسید. به نظر مطیعی اگر کس دیگری رانندگی می‌کرد و شما نگران بودید، شاید تصمیم‌های مهمتان را به دیگران سپرده‌اید. او ترمز بریدن را هم بیشتر از فشار و شتاب زندگی می‌داند تا خبری از حادثه.

یونگ وسایل نقلیه را تصویری از خود و شیوه‌ی حرکت فرد در مسیر زندگی می‌دانست. در این نگاه، ماشین نماد من آگاه است و راننده نشان می‌دهد چه بخشی از روان هدایت زندگی را در دست دارد. اگر غریبه‌ای رانندگی کند، ممکن است بخشی ناشناخته از روان یا سایه کنترل را به دست گرفته باشد. خواب ماشین دعوتی است برای پرسیدن اینکه آیا مسیر زندگی را آگاهانه انتخاب کرده‌ایم و در راه فردیت پیش می‌رویم یا نه.

فروید حرکت و سرعت در خواب را با انرژی و میل پیوند می‌داد. به باور او ماشین در خواب می‌تواند نماد قدرت، استقلال و آرزوی کنترل بر زندگی باشد. ترس از ترمز بریدن یا تصادف ممکن است بازتاب نگرانی از ناتوانی در مهار خواسته‌ها یا شتاب بیش از اندازه در تصمیم‌ها باشد. فروید پیشنهاد می‌کرد خواب‌بیننده بپرسد در کدام بخش زندگی احساس می‌کند کنترل از دستش خارج شده است.

لوک اویتنهاو معناهای کوتاهی برای ماشین آورده است: رانندگی کردن یعنی پیشرفت در کار؛ سوار ماشین دیگری شدن نشانه‌ی سفر یا همراهی تازه است؛ خرابی ماشین خبر از تأخیر در برنامه‌ها می‌دهد؛ و خریدن ماشین نو یعنی بهبود جایگاه اجتماعی. او تصادف در خواب را هشداری برای احتیاط در تصمیم‌ها و پرهیز از شتاب می‌داند، نه پیش‌گویی حادثه.