تعبیر خواب نهنگ

ابن سیرین می‌گوید نهنگ و ماهیان بسیار بزرگ در خواب پادشاه یا وزیری صاحب‌قدرت‌اند. اگر کسی ببیند نهنگی را صید کرد، از پادشاه یا بزرگی مال و منزلت می‌یابد. به گفته‌ی او هر که ببیند نهنگ او را بلعید، به دست صاحب‌قدرتی گرفتار می‌شود یا در کاری بزرگ فرو می‌رود؛ اما اگر سالم بیرون آید، از غم و زندان رها می‌گردد. ابن سیرین خوردن گوشت نهنگ را به رسیدن مالی فراوان تعبیر کرده است.

امام صادق (ع) فرموده‌اند دیدن نهنگ در خواب بر چهار وجه است: پادشاه، وزیر، مال بسیار و گرفتاری. اگر نهنگ آرام باشد و آزاری نرساند، خواب‌بیننده از حمایت بزرگان بهره‌مند می‌شود. همچنین آمده است که بیرون آمدن از شکم ماهی بزرگ، یادآور رهایی یونس نبی (ع)، نشانه‌ی توبه‌ی پذیرفته، نجات از سختی و گشایشی است که پس از دعا و صبر می‌رسد.

در تعبیرنامه‌ی منسوب به دانیال نبی آمده است که نهنگ دلیل بر مردی بزرگ است که فرمانش در میان مردم روان است. اگر ببینی نهنگی کشتی تو را دنبال می‌کند، در سفر یا کار تجاری با بیم و خطر روبه‌رو می‌شوی. دانیال سوار شدن بر نهنگ را نشانه‌ی رسیدن به قدرت و جاه و دیدن نهنگ مرده بر ساحل را به افتادن صاحب‌قدرتی از جایگاهش تعبیر کرده است.

ابراهیم کرمانی می‌گوید نهنگ در خواب پادشاهی بزرگ یا مالی عظیم است که از راه دریا یا تجارت دور می‌رسد. اگر کسی ببیند نهنگ را رام کرده، با بزرگی صاحب‌نفوذ همراه می‌شود و از او سود می‌برد. به باور او نهنگ خشمگین نشانه‌ی خشم صاحب‌منصبی است و باید از درگیری با او پرهیز کرد. کرمانی دیدن چند نهنگ با هم را نیز به جمع شدن بزرگان در کاری مهم تعبیر کرده است.

منوچهر مطیعی تهرانی می‌گوید نهنگ در خواب هر چه هست، بزرگ است؛ یا خیری بزرگ، یا گرفتاری بزرگ. او یادآوری می‌کند اگر نهنگ را از دور دیدید و ترسی نداشتید، خبر از کار و درآمدی می‌دهد که بیش از انتظار شماست. به نظر مطیعی اگر نهنگ شما را بلعید، نترسید؛ این خواب بیش از آنکه شوم باشد، یعنی مدتی در مشکلی فرو می‌روید و سرانجام سالم و پخته‌تر بیرون می‌آیید.

از دید کارل گوستاو یونگ، نهنگ از نیرومندترین نمادهای ناخودآگاه است و بلعیده شدن در شکم آن، کهن‌الگوی سفر شبانه در دریاست؛ مرحله‌ای که قهرمان در تاریکی فرو می‌رود تا دگرگون شده بازگردد. داستان یونس نمونه‌ی همین الگوست. یونگ این خواب را نشانه‌ی ورود به مرحله‌ای ژرف از فرایند فردیت می‌دانست؛ زمانی که خواب‌بیننده باید با ژرفای روان خود روبه‌رو شود تا خودی تازه زاده شود.

زیگموند فروید جانوران عظیم دریایی را گاه بازتاب چهره‌های مقتدر و بزرگ زندگی، به‌ویژه والدین، می‌دانست. بلعیده شدن به دست نهنگ می‌تواند هم آرزوی بازگشت به امنیت آغوش مادر را نشان دهد و هم ترس از گم شدن در نفوذ دیگری را. فروید پیشنهاد می‌کرد احساس درون شکم نهنگ، یعنی آرامش یا وحشت، بررسی شود تا روشن گردد کدام خواسته یا تعارض در پس این تصویر پنهان است.

لوک اویتنهاو در فرهنگ خواب خود برای نهنگ معناهای کوتاهی آورده است: دیدن نهنگ یعنی کاری بزرگ در پیش دارید؛ نهنگی که به کشتی نزدیک می‌شود از خطری در کار خبر می‌دهد؛ صید نهنگ نشانه‌ی موفقیتی چشمگیر است؛ و نهنگ آرام در دریا یعنی حمایتی نیرومند در زندگی‌تان وجود دارد. او بلعیده شدن به دست نهنگ را نیز به دوره‌ای دشوار اما گذرا تعبیر می‌کند.