دیوان حافظ · غزل ۱۴۵
فال حافظ غزل ۱۴۵: چه مستی است ندانم که رو به ما آورد
مضمون: نسیم گرهگشا
چه مستی است ندانم که رو به ما آورد
که بود ساقی و این باده از کجا آورد
چه راه میزند این مطرب مقامشناس
که در میان غزل قول آشنا آورد
تو نیز باده به چنگ آر و راه صحرا گیر
که مرغ نغمهسرا ساز خوشنوا آورد
دلا چو غنچه شکایت ز کار بسته مکن
که باد صبح نسیم گرهگشا آورد
◆ بیت شاهد فال
رسیدن گل نسرین به خیر و خوبی باد
بنفشه شاد و کش آمد سمن صفا آورد
صبا به خوشخبری هدهد سلیمان است
که مژده طرب از گلشن سبا آورد
علاج ضعف دل ما کرشمه ساقیست
برآر سر که طبیب آمد و دوا آورد
مرید پیر مغانم ز من مرنج ای شیخ
چرا که وعده تو کردی و او به جا آورد
به تنگچشمی آن ترک لشکری نازم
که حمله بر من درویش یک قبا آورد
فلک غلامی حافظ کنون به طوع کند
که التجا به در دولت شما آورد
معنی واژههای دشوار
- مقامشناس
- آشنا به مقامهای موسیقی؛ کسی که حال و موقع را میشناسد
- قول
- نوعی آواز و تصنیف در موسیقی قدیم
- هدهد سلیمان
- پرنده پیامآور سلیمان از سرزمین سبا
- سبا
- سرزمین بلقیس در جنوب عربستان
- کرشمه
- ناز و غمزه، اشاره چشم و ابرو
- پیر مغان
- پیر میکده؛ در عرفان، مرشد کامل
- به طوع
- به میل و رغبت، به خواست خود
- التجا
- پناه بردن، روی آوردن به پناهگاه
تفسیر فال
ای صاحب فال، این غزل سرشار از بوی بهار و خبر خوش است. حافظ در شگفت است که این مستی از کجا رو به ما آورد و مطرب مقامشناس چگونه در میان غزل، نوای آشنا را سر داد. همه چیز در این شعر از رسیدن میگوید: گل نسرین رسیده، بنفشه شاد است و سمن صفا آورده است. بیت شاهد پیامی روشن برای توست: ای دل، چون غنچه از کار بسته شکایت مکن، که باد صبح نسیم گرهگشا آورد. غنچه بسته است، اما همین بستگی مقدمه شکفتن است. کاری که امروز در آن گره افتاده، در آستانه گشایش است. صبا چون هدهد سلیمان مژده طرب از گلشن سبا آورده و طبیب برای درمان دل خسته از راه رسیده است. حافظ همچنین میگوید پیر مغان به وعدهاش وفا کرد؛ پس به کسی دل ببند که عمل میکند، نه آن که فقط وعده میدهد. در آینده نزدیک، نشانهای امیدبخش خواهی دید؛ سر بردار و آن را بپذیر.
راهنمایی برای نیت شما
از گلایه و دلگیری دست بردار و نگاهت را به نشانههای تازه بدوز. شاید پیامی، پیشنهادی یا دیداری در راه باشد که گره کارت را باز کند. آمادهاش باش و وقتی رسید، با تردید از کنارش نگذر. به کسانی اعتماد کن که به قولشان عمل کردهاند و کمی از وقتت را در طبیعت بگذران تا دلت تازه شود.