پرش به محتوای اصلی
خواب‌نامه

دیوان حافظ · غزل ۳۸۸

فال حافظ غزل ۳۸۸: بهار و گل طرب‌انگیز گشت و توبه‌شکن

مضمون: شادی بهار و راستی

بهار و گل طرب‌انگیز گشت و توبه‌شکن

به شادی رخ گل بیخ غم ز دل بر کن

رسید باد صبا غنچه در هواداری

ز خود برون شد و بر خود درید پیراهن

طریق صدق بیاموز از آب صافی دل

به راستی طلب آزادگی ز سرو چمن

◆ بیت شاهد فال

ز دستبرد صبا گرد گل کلاله نگر

شکنج گیسوی سنبل ببین به روی سمن

عروس غنچه رسید از حرم به طالع سعد

بعینه دل و دین می‌برد به وجه حسن

صفیر بلبل شوریده و نفیر هزار

برای وصل گل آمد برون ز بیت حزن

حدیث صحبت خوبان و جام باده بگو

به قول حافظ و فتوی پیر صاحب فن

شنیدن ۸ خوانش این غزل در گنجور

معنی واژه‌های دشوار

توبه‌شکن
آنچه توبه را برهم می‌زند و آدمی را به شادی می‌کشاند
هواداری
دوستداری، طرفداری و شیفتگی
کلاله
موی پیچیده و حلقه‌حلقه
سمن
یاسمن، گلی سپید و خوشبو
طالع سعد
بخت نیک، اختر خجسته
بعینه
عیناً، درست همان‌گونه
صفیر
بانگ و آواز پرنده
بیت حزن
خانه اندوه؛ اشاره به کلبه احزان یعقوب

تفسیر فال

ای صاحب فال، این غزل سرشار از رنگ و بوی بهار است. حافظ می‌گوید بهار و گل شادی‌انگیز شده‌اند و توبه را می‌شکنند؛ به شادی روی گل، ریشه غم را از دل برکن. باد صبا رسیده و غنچه از شوق، از خود بیرون شده و پیراهن بر تن دریده است. زلف سنبل بر روی سمن پیچیده و عروس غنچه با طالعی خجسته از حرم بیرون آمده است. بلبل شوریده نیز برای وصل گل از خانه اندوه بیرون آمده و آواز سر داده است. اما در میان این همه زیبایی، بیت شاهد فال درسی ژرف دارد: راه صدق را از آب زلال بیاموز و آزادگی را به راستی از سرو چمن بخواه. آب هرچه را در دل دارد نشان می‌دهد و سرو هرگز خم نمی‌شود. این فال به تو مژده دوره‌ای تازه و شاد را می‌دهد، دوره‌ای که غم‌های کهنه کنار می‌روند. اما کلید بهره بردن از این بهار، صداقت و استواری توست. با دلی روشن و قامتی راست به استقبال روزهای خوش برو.

راهنمایی برای نیت شما

دوره‌ای تازه پیش روی توست؛ غم‌های گذشته را رها کن و به روزهای پیش رو با شادی نگاه کن. در رابطه‌ها و کارهایت شفاف و صادق باش و از پنهان‌کاری دوری کن. استقلال و عزت نفست را حفظ کن و برای خوشایند دیگران از اصول خود کوتاه نیا. از زیبایی‌های ساده طبیعت برای تازه کردن جانت بهره بگیر.

گرفتن فال تازه

غزل‌های دیگر برای فال