تعبیر خواب قبرستان

ابن سیرین می‌گوید گورستان در خواب جای عبرت و یاد آخرت است و هر که ببیند به گورستان رفته و برای اهل آن دعا می‌کند، دلش نرم می‌شود و از کاری ناپسند بازمی‌گردد. به گفته‌ی او اگر کسی ببیند در گورستان می‌خندد یا غافل است، باید در رفتار خود بیشتر بیندیشد. ابن سیرین گورستان را گاه به زندان یا جایی تعبیر کرده که آدمی در آن گرفتار می‌شود، و بیرون آمدن از آن را نشانه‌ی رهایی از تنگنا و بازگشت آرامش دانسته است.

امام صادق (ع) فرموده‌اند دیدن گورستان در خواب بر چهار وجه است: عبرت، توبه، یاد رفتگان و پایان کاری. اگر کسی ببیند بر سر مزار عزیزی فاتحه می‌خواند، دعایش به رفتگان می‌رسد و برکت آن به خود او بازمی‌گردد. اگر گورستان را آباد و سرسبز ببیند، اهل آن در رحمت‌اند و خواب‌بیننده نیز آسوده‌دل می‌شود. در این روایت آمده است که گورستان تاریک و ویران، هشداری مهربانانه برای جبران کوتاهی‌ها و رسیدگی به حق دیگران است.

در تعبیرنامه‌ی منسوب به دانیال نبی آمده است که دیدن گورستان دلیل بر پند و اندرز است و هر که در خواب در میان گورها راه برود، با مردمی همنشین می‌شود که سخنشان کم اما پرمعناست. اگر ببینی در گورستان گم شده‌ای، مدتی در کار خود سرگردان می‌مانی تا راه را بیابی. دانیال بیرون آمدن از گورستان را به پایان اندوه و ساختن بنایی در گورستان را به کار خیری برای رفتگان تعبیر کرده است.

ابراهیم کرمانی می‌گوید گورستان در خواب جای اهل آخرت است و دیدن آن برای پرهیزکار نیکو و برای غافل، بیدارباش است. به باور او اگر کسی ببیند در گورستان ساکن شده است، مدتی از مردم کناره می‌گیرد یا به خلوت و تأمل روی می‌آورد. کرمانی گذشتن آرام از کنار گورستان را به سلامت ماندن از خطری تعبیر کرده و گریه در گورستان را نشانه‌ی رفع غم و گشایش در کار دانسته است.

مطیعی تهرانی با لحنی آرام می‌گوید خواب قبرستان را بیشتر کسانی می‌بینند که دلشان برای عزیزی تنگ شده یا دوره‌ای از زندگی‌شان به پایان رسیده است. به نظر او این خواب را نباید به فال بد گرفت؛ قبرستان یادآوری می‌کند که قدر لحظه‌ها را بدانیم و کینه‌ها را کنار بگذاریم. مطیعی پیشنهاد می‌کند پس از چنین خوابی فاتحه‌ای برای رفتگان بخوانید یا خیری به نیت آن‌ها انجام دهید تا دلتان آرام بگیرد.

از دید یونگ، قبرستان در خواب نماد مرگ نمادین و نوزایی است؛ جایی که بخش‌های کهنه‌ی شخصیت به خاک سپرده می‌شوند تا خودی تازه زاده شود. یونگ این مکان را با لایه‌های عمیق ناخودآگاه و میراث نیاکان نیز پیوند می‌داد، چرا که رفتگان در خواب گاه حامل پیام‌هایی از گذشته‌ی جمعی ما هستند. قدم زدن در قبرستان در این نگاه یعنی روبه‌رو شدن با سایه و پذیرفتن پایان‌هایی که برای رشد و فردیت ناگزیرند.

فروید قبرستان را در خواب با سوگ ناتمام و احساس‌هایی مرتبط می‌دانست که درباره‌ی از دست دادن عزیزان سرکوب کرده‌ایم. به باور او ذهن خفته گاه در این مکان آرزوی دیدار دوباره با رفتگان را برآورده می‌کند. ترس در قبرستان نیز ممکن است بازتاب اضطراب از مرگ یا احساس گناه درباره‌ی رابطه‌ای ناتمام باشد. فروید پیشنهاد می‌کرد خواب‌بیننده بپرسد چه چیزی را در زندگی از دست داده که هنوز برایش سوگواری نکرده است.

اویتنهاو برای قبرستان تعبیرهایی کوتاه و غالباً امیدبخش آورده است: قدم زدن در قبرستانی آرام و سرسبز یعنی خبر بهبود کسی که نگرانش بودید؛ دیدن قبرستان متروک یعنی دوره‌ای از تنهایی که زود می‌گذرد؛ گل گذاشتن بر مزار یعنی وفاداری و پاداش آن؛ و گم شدن در قبرستان یعنی نیاز به تصمیمی روشن. او عبور کودکان از قبرستان را نیز نشانه‌ی شادی و دگرگونی خوب در خانواده می‌داند.