تعبیر خواب مرده

ابن سیرین می‌گوید هر چه مرده در خواب بگوید راست است، زیرا او در سرای حقیقت است. اگر مرده را شاد و خوش‌پوش ببینی، حال او در آن جهان نیکوست و اگر او را ترش‌رو و غمگین ببینی، به دعا و صدقه نیاز دارد. به گفته‌ی او اگر مرده چیزی به خواب‌بیننده ببخشد، خیر و روزی از جایی که گمان نمی‌برد به او می‌رسد. اما اگر خواب‌بیننده چیزی به مرده بدهد، بهتر است در کارهای مالی خود محتاط‌تر باشد.

امام صادق (ع) فرموده‌اند دیدن مرده در خواب بر پنج وجه است: بشارت، هشدار، نیاز به دعا، یادآوری وصیت و پیامی برای زندگان. اگر مرده خندان باشد و خواب‌بیننده را دعا کند، کارش گشوده می‌شود و غمش برطرف می‌گردد. اگر مرده از چیزی گله کند، شاید وصیتی یا حقی ادا نشده است. در این روایت آمده که دیدن مرده در حال نماز یا در جایی سبز و روشن، نشانه‌ی آرامش روح او و رحمت الهی است.

در تعبیرنامه‌ی منسوب به دانیال نبی آمده است که اگر کسی مرده‌ای را زنده ببیند، کاری که از آن ناامید شده بود دوباره سامان می‌یابد. اگر ببیند با مرده هم‌سفره شد و غذا خورد، عمرش دراز و روزی‌اش فراوان می‌شود. دانیال در آغوش گرفتن مرده را نشانه‌ی دلتنگی و گاه عمری طولانی دانسته و گفته است اگر مرده خواب‌بیننده را با خود ببرد و او نرود، از خطری بزرگ رهایی می‌یابد.

ابراهیم کرمانی می‌گوید دیدن مرده‌ی آشنا در خواب بیشتر به حال خانواده‌ی او و میراثش اشاره دارد. اگر ببیند مرده جامه‌ی نو و سفید پوشیده، دلیل بر نیک‌فرجامی اوست و اگر جامه‌ی چرکین پوشیده باشد، وامی یا حقی بر گردنش مانده است. به باور کرمانی اگر مرده از خواب‌بیننده غذا بخواهد، به خیرات و صدقه نیازمند است و دادن نان یا خوراک به نیت او، روحش را شاد می‌کند.

منوچهر مطیعی تهرانی با مهربانی می‌گوید وقتی عزیز درگذشته‌ای را در خواب می‌بینیم، بیش از هر چیز دلمان برای او تنگ شده است. او تأکید می‌کند که خواب مرده را نباید با ترس دید. اگر مرده آرام و خندان بود، یعنی از شما راضی است و خیالتان راحت باشد. به نظر مطیعی اگر مرده غمگین بود، یک فاتحه، یک صدقه یا یاد کردنی از او، هم دل او و هم دل شما را آرام می‌کند.

یونگ دیدار با مردگان در خواب را گاه پیامی از ناخودآگاه جمعی و گاه تصویری از بخشی از خود می‌دانست که آن شخص نماینده‌اش بود. پدر یا مادر درگذشته ممکن است در خواب نقش کهن‌الگوی پیر خردمند یا مادر بزرگ را بازی کنند و راهنمایی به خواب‌بیننده بدهند. یونگ معتقد بود این خواب‌ها در دوره‌های گذار زندگی بیشتر می‌شوند و به خواب‌بیننده کمک می‌کنند تا میراث عاطفی آن شخص را در خود جذب کند.

فروید خواب مرده را با کار سوگواری پیوند می‌داد؛ فرایندی که در آن ذهن آرام‌آرام می‌پذیرد که عزیزی رفته است. به باور او زنده دیدن مرده در خواب، برآورده شدن آرزوی بازگشت اوست. گاه نیز احساس گناه یا سخنانی که ناگفته مانده، در قالب گفت‌وگو با مرده در خواب ظاهر می‌شود. فروید این خواب‌ها را بخشی طبیعی از التیام می‌دانست و نه نشانه‌ای ترسناک.

اویتنهاو برای دیدن مرده معناهای کوتاهی دارد: مرده‌ی شاد یعنی خبری خوش در راه است؛ حرف زدن با مرده یعنی به هشدار یا توصیه‌ای توجه کنید؛ زنده شدن مرده یعنی کاری فراموش‌شده دوباره رونق می‌گیرد؛ و گرفتن هدیه از مرده یعنی سود یا میراثی ناگهانی. او دیدن مرده‌ی غمگین را یادآوری برای رسیدگی به اختلاف‌های خانوادگی می‌داند و همراه شدن با مرده را هشداری برای مراقبت بیشتر از سلامت.