تعبیر خواب جنازه

ابن سیرین می‌گوید اگر کسی ببیند مرده است و او را بر جنازه نهاده‌اند و مردم بر دوش می‌برند، به جاه و منزلتی می‌رسد و مردم از او پیروی می‌کنند، به شرط آنکه او را با آیین درست تشییع کنند. اگر جنازه را بر زمین بکشند یا رها کنند، کارش نابسامان می‌گردد. به گفته‌ی او هر که در پی جنازه‌ای رود، از مردی صاحب‌جایگاه پیروی می‌کند و اگر جنازه‌ای را بر دوش گیرد، بار مسئولیتی را به دوش می‌کشد یا از مالی شبهه‌ناک بهره می‌برد.

امام صادق (ع) فرموده‌اند دیدن جنازه در خواب بر چهار وجه است: توبه، سفر، رسیدن به مقام و پایان اندوه. اگر کسی ببیند جنازه‌ای را با احترام و نماز تشییع می‌کنند، نشانه‌ی نیک‌نامی و پایان خیر کاری است. اگر جنازه‌ای بی‌کس و بی‌تشییع ببیند، باید به حال کسانی که فراموش شده‌اند بیندیشد و از غفلت بپرهیزد. در این روایت، نماز گزاردن بر جنازه نشانه‌ی دعا و خیری است که به خواب‌بیننده یا دیگری می‌رسد.

در تعبیرنامه‌ی منسوب به دانیال نبی آمده است که دیدن جنازه در شهری که مردم بسیار در پی آن روانند، دلیل بر رسیدن خیر و آرامش به مردم آن شهر است. اگر ببینی جنازه‌ای در هوا می‌رود، مردی بزرگ از آن دیار سفر می‌کند یا نام‌آور می‌شود. دانیال جنازه‌ی بی‌کفن را به اندوه و پریشانی کار تعبیر کرده و گفته است اگر خواب‌بیننده جنازه را به خاک بسپارد، کاری ناتمام را به پایان می‌رساند و از دل‌مشغولی رها می‌شود.

ابراهیم کرمانی می‌گوید دیدن جنازه در خواب، دلیل بر دگرگونی حال و پایان یافتن کاری است که خواب‌بیننده مدتی به آن دل‌مشغول بوده است. اگر ببیند جنازه‌ی یکی از آشنایان را می‌برند، عمر آن شخص دراز می‌شود یا از گرفتاری رهایی می‌یابد. به باور او جنازه‌ای که در خانه نهاده شده، نشانه‌ی اندوهی گذرا در میان اهل خانه است و تشییع جنازه با گروهی بسیار، به عزت و نیک‌نامی خواب‌بیننده تعبیر می‌شود.

منوچهر مطیعی تهرانی با لحنی آرام‌بخش یادآوری می‌کند که خواب جنازه را نباید به فال بد گرفت. او می‌گوید جنازه در خواب بیشتر یعنی پایان یک ماجرا؛ ممکن است رابطه‌ای کهنه، عادتی ناپسند یا نگرانی‌ای طولانی باشد که به آخر رسیده است. به نظر مطیعی دیدن جنازه‌ی خود اغلب نوید عمر دراز و شروعی تازه است و دیدن جنازه‌ی عزیزان، بیش از هر چیز از محبت و دل‌نگرانی ما برای آن‌ها حکایت می‌کند.

از دید یونگ، جنازه و مرگ در خواب کمتر به مرگ جسمانی اشاره دارند و بیشتر نماد دگرگونی روانی‌اند؛ مرگ بخشی کهنه از شخصیت تا خودی تازه زاده شود. دیدن جنازه‌ی خود می‌تواند نشان دهد که یکی از نقاب‌ها یا نقش‌های اجتماعی خواب‌بیننده دیگر کارکردی ندارد. یونگ این تصویر را بخشی از فرایند فردیت می‌دانست، یعنی رها کردن آنچه بوده‌ایم برای رسیدن به آنچه می‌توانیم باشیم. سوگواری در خواب نیز گامی برای پذیرفتن این تغییر است.

فروید خواب‌های مرگ و جنازه را با احساسات دوگانه، سوگواری ناتمام و تعارض‌های عاطفی حل‌نشده پیوند می‌داد. به باور او دیدن جنازه‌ی یک آشنا لزوماً آرزوی بد برای او نیست، بلکه ممکن است بازتاب دل‌نگرانی، احساس گناه یا رنجشی کهنه باشد که هرگز بیان نشده است. فروید پیشنهاد می‌کرد به جای هراس از این تصویر، پرسیده شود چه احساسی درباره‌ی آن شخص یا آن دوره از زندگی هنوز پذیرفته یا گفته نشده است.

لوک اویتنهاو برای جنازه و تشییع معناهای کوتاه و کاربردی آورده است: دیدن جنازه یعنی پایان یک نگرانی و آغاز دوره‌ای آرام‌تر؛ شرکت در تشییع جنازه نشانه‌ی خبری خوش یا مراسمی شاد در آینده‌ی نزدیک است؛ دیدن جنازه‌ی خود خبر از رهایی از گرفتاری و عمر طولانی می‌دهد؛ و جنازه‌ی غریبه هشداری برای توجه به سلامت و آرامش خویش است. او این خواب را بیشتر نوید تغییر می‌داند تا اندوه.