تعبیر خواب مهاجرت

ابن سیرین می‌گوید هر که در خواب ببیند از شهر خود به شهری دیگر کوچ کرد، حال او دگرگون می‌شود و این دگرگونی به اندازه‌ی آبادانی مقصد است. اگر شهر تازه سرسبز، پرآب و پرجمعیت باشد، از تنگدستی به گشایش می‌رسد و اگر ویران و خشک باشد، از آسایش به سختی می‌افتد. به گفته‌ی او هجرت برای طلب علم یا روزی حلال، دلیل بر خیر و بلندی مرتبه است و کوچ کردن همراه با خانواده به جمع شدن کار و آرامش اهل خانه تعبیر می‌شود.

امام صادق (ع) فرموده‌اند دیدن هجرت و ترک دیار در خواب بر چهار وجه است: تغییر حال، روزی تازه، رهایی از غم و گاه جدایی از نزدیکان. اگر کسی ببیند با دلی آرام به سرزمینی دیگر رفت، کارش از بسته به گشوده می‌رسد و اندوهش برطرف می‌شود. اما اگر ببیند او را به اجبار از وطن بیرون کردند، ممکن است مدتی دچار پریشانی یا دوری از عزیزان شود. در این روایت، بازگشت به زادگاه در خواب نشانه‌ی توبه و بازگشت به اصل خویش دانسته شده است.

در تعبیرنامه‌ی منسوب به دانیال نبی آمده است که دیدن کوچ از جایی به جای دیگر، دلیل بر تغییر کار و پیشه است. اگر ببینی از سرزمینی تنگ به دشتی فراخ رفتی، روزی‌ات افزون می‌شود و اگر از دشت به کوهستانی سخت رفتی، رنجی در پیش داری که با صبر پایان می‌پذیرد. دانیال مهاجرت با کاروان و همراهان را به یاری دوستان و مهاجرت تنها را به تکیه بر توان خویش تعبیر کرده است.

ابراهیم کرمانی می‌گوید هر که در خواب ببیند جلای وطن کرد و به دیاری ناشناس رفت، در بیداری کاری نو آغاز می‌کند که سود و زیانش به حال او در خواب بستگی دارد. اگر در مقصد شاد و آسوده بود، آن کار به مراد می‌رسد و اگر غمگین و غریب بود، از تصمیمی شتاب‌زده پشیمان می‌شود. به باور او بستن بار سفر و جمع کردن اسباب خانه، نشانه‌ی پایان یک دوره و آمادگی برای مرحله‌ای تازه در زندگی است.

منوچهر مطیعی تهرانی با نگاهی امروزی یادآوری می‌کند که خواب مهاجرت برای بسیاری از ما بیش از هر چیز بازتاب فکرهای روزانه است. اگر مدتی است درباره‌ی رفتن فکر می‌کنید، دیدن این خواب طبیعی است و نباید آن را حکم قطعی دانست. مطیعی می‌گوید اگر در خواب به جایی روشن و آباد رفتید و احساس سبکی داشتید، تغییری خوشایند در راه است؛ اما اگر دلتان برای خانه تنگ شد، شاید هنوز پیوندهایی دارید که باید پیش از هر تصمیمی به آن‌ها رسیدگی کنید.

از دید یونگ، مهاجرت در خواب تصویری از فرایند فردیت است؛ سفری که در آن «من» آشنا را ترک می‌کنیم تا به «خود» گسترده‌تری برسیم. سرزمین ناشناخته نماد ناخودآگاه است و مرزی که از آن می‌گذریم، آستانه‌ی ورود به مرحله‌ای تازه از رشد روانی. احساس غربت در این خواب‌ها نشان می‌دهد که بخشی از روان هنوز به هویت قدیمی وابسته است. یونگ چنین رؤیاهایی را دعوتی می‌دانست برای پذیرفتن تغییر، بی‌آنکه ریشه‌ها را انکار کنیم.

فروید خواب مهاجرت را می‌توانست به آرزوی فرار از محدودیت‌ها و قواعدی تعبیر کند که در بیداری بر ما سنگینی می‌کنند. به باور او ذهن خفته میل به رهایی از فشار خانواده، کار یا جامعه را در قالب ترک وطن نشان می‌دهد تا بدون احساس گناه بیانش کند. اگر در خواب هم شوق رفتن داشتید و هم ترس از جدا شدن، این دوگانگی بازتاب کشمکشی درونی میان خواسته‌ی استقلال و نیاز به تعلق است که ارزش اندیشیدن دارد.

لوک اویتنهاو معناهای کوتاه و روشنی برای این خواب آورده است: دیدن مهاجرت به کشوری دیگر یعنی دگرگونی در شغل یا محل زندگی؛ بستن چمدان برای رفتن نشانه‌ی فرصتی تازه است که باید زود از آن استفاده کرد؛ گم شدن در کشوری غریب هشداری برای تصمیم‌گیری عجولانه است؛ و بازگشت به وطن خبر از آشتی با گذشته و آرامش خانوادگی می‌دهد. او بدرقه شدن به دست دوستان را نشانه‌ی حمایت اطرافیان می‌داند.