تعبیر خواب فرار

ابن سیرین می‌گوید گریختن در خواب، اگر از ترس باشد، دلیل ایمنی و رهایی است؛ زیرا آنچه خواب‌بیننده از آن می‌گریزد، در بیداری به او گزندی نمی‌رساند. اگر کسی ببیند از دشمنی گریخت، از شر او در امان می‌ماند و اگر از جایی پرخطر فرار کرد، از غم و سختی نجات می‌یابد. به گفته‌ی او گریختن از پدر و مادر یا از کار و مسئولیت، به ناسپاسی و سستی تعبیر می‌شود و گریختن بی‌سبب، نشانه‌ی پریشانی حال و نیاز به آرامش است.

امام صادق (ع) فرموده‌اند دیدن گریختن در خواب بر چهار وجه است: ایمنی از ترس، نجات از غم، توبه و گاه سستی در کار. در این روایت آمده است که اگر کسی ببیند از گناه یا جای ناپسندی می‌گریزد، به توبه و راه درست بازمی‌گردد. گریختن از زندان را به رهایی از گرفتاری و قرض، و گریختن از میدان جنگ را به شنیدن خبری ناخوشایند و لزوم صبر و پایداری تعبیر کرده‌اند.

در تعبیرنامه‌ی منسوب به دانیال نبی آمده است که گریختن از چیزی که از آن می‌ترسی، دلیل بر ایمن شدن از آن است. اگر ببینی از جانوری درنده گریختی و به تو نرسید، از دشمنی قوی رها می‌شوی. دانیال گریختن از شهر خود را به سفر یا دگرگونی در احوال تعبیر کرده و گفته است اگر کسی ببیند می‌گریزد اما پاهایش یاری نمی‌کند، کاری بر او دشوار می‌شود که با صبر گشوده خواهد شد.

ابراهیم کرمانی می‌گوید اگر کسی در خواب ببیند از کسی گریخت و ترسید، از آن کس ایمن شود؛ و اگر ببیند می‌گریزد اما نمی‌ترسد، کاری را رها می‌کند که به زیانش است. به باور او گریختن از خانه نشانه‌ی خستگی از دغدغه‌های خانوادگی و نیاز به آرامش است و گریختن با همراهی دیگران، به همدلی در گذر از سختی. کرمانی گریختن از سیل یا آتش را نیز به نجات از بلایی تعبیر کرده که دیگران را گرفتار می‌کند.

منوچهر مطیعی تهرانی می‌گوید خواب فرار را باید با دقت به احساس خود تعبیر کرد. اگر در خواب از چیزی ترسیدید و گریختید و به جای امنی رسیدید، خیالتان آسوده باشد که از گرفتاری می‌گذرید. اما اگر بارها خواب می‌بینید فرار می‌کنید و هیچ‌وقت به جایی نمی‌رسید، شاید در بیداری از کاری یا حرفی طفره می‌روید. به نظر مطیعی گاهی بهترین کار این است که در خواب و بیداری بایستیم و ببینیم دقیقاً از چه می‌ترسیم.

از دید کارل گوستاو یونگ، فرار در خواب بیشتر از آنکه گریز از خطری بیرونی باشد، گریز از بخشی از خویشتن است. تعقیب‌کننده اغلب چهره‌ای از سایه است؛ ویژگی‌ها یا احساساتی که نمی‌خواهیم ببینیم و به همین دلیل در خواب ما را دنبال می‌کنند. یونگ می‌گفت هرچه از سایه بیشتر بگریزیم، سایه نیرومندتر می‌شود. ایستادن و روبه‌رو شدن با تعقیب‌کننده در خواب، نشانه‌ی پیشرفتی مهم در مسیر فردیت و آشتی با خود است.

زیگموند فروید فرار در خواب را با سازوکار سرکوب پیوند می‌داد. به باور او ذهن از خواسته‌ها، خاطره‌ها یا احساس‌هایی که برایش ناپذیرفتنی‌اند، می‌گریزد و این گریز در خواب به شکل دویدن و پنهان شدن نمایش داده می‌شود. فرار از خانه یا والدین گاه بیانگر آرزوی استقلال و رهایی از قیدهای کودکی است. فروید پیشنهاد می‌کرد بپرسیم از چه چیزی می‌گریزیم؛ زیرا پاسخ آن اغلب کلید یک نگرانی پنهان در بیداری است.

لوک اویتنهاو در فرهنگ خواب خود معناهای کوتاهی برای فرار آورده است: فرار کردن از خطر یعنی پیروزی بر مشکلات و رسیدن به آرامش؛ فرار از زندان نشانه‌ی رهایی از تعهدی سنگین است؛ دیدن فرار دیگران خبر از رفتن کسی از زندگی شما می‌دهد؛ و اگر در فرار ناکام بمانید، باید برای رویارویی با دشواری‌ای پیش رو آماده شوید. او رسیدن به پناهگاه را نیز خبر از آرامشی نزدیک می‌داند.