فال حافظ غزل ۳۶۱: آن که پامال جفا کرد چو خاک راهم

ای صاحب فال، حافظ در این غزل فروتنی عاشقانه را به اوج می‌رساند. آن که او را چون خاک راه پامال جفا کرده، باز هم خاک پایش را می‌بوسد و از او عذر می‌خواهد. بیت شاهد فال تو را روشن می‌کند: در خم گیسوی تو امید دراز بسته‌ام؛ مبادا دست طلبم کوتاه شود. این فال می‌گوید امیدی بلند در دل داری و حافظ از تو می‌خواهد آن را رها نکنی. اما در کنار امید، نگرانی هم هست: ذره خاکی است که در کوی یار جای خوشی دارد و می‌ترسد بادی ناگاه او را ببرد. این ترس طبیعی است، ولی نباید تو را از ماندن و کوشیدن بازدارد. پیر میخانه سحرگاه جام جهان‌بینی به او داده و در آن آینه از حسن یار آگاهش کرده است؛ یعنی بینشی تازه در راه است. حافظ از رهگذر می‌خواهد به میکده بیاید تا ببیند او در آن حلقه چه صاحب‌جاهی است. پس ارزش تو گاهی در جایی آشکار می‌شود که دیگران انتظارش را ندارند.