دیوان حافظ · غزل ۳۶۲
فال حافظ غزل ۳۶۲: دیدار شد میسر و بوس و کنار هم
مضمون: دیدار و شکرگزاری
دیدار شد میسر و بوس و کنار هم
از بخت شکر دارم و از روزگار هم
◆ بیت شاهد فال
زاهد برو که طالع اگر طالع من است
جامم به دست باشد و زلف نگار هم
ما عیب کس به مستی و رندی نمیکنیم
لعل بتان خوش است و می خوشگوار هم
ای دل بشارتی دهمت محتسب نماند
و از می جهان پر است و بت میگسار هم
خاطر به دست تفرقه دادن نه زیرکیست
مجموعهای بخواه و صراحی بیار هم
بر خاکیان عشق فشان جرعه لبش
تا خاک لعلگون شود و مشکبار هم
آن شد که چشم بد نگران بودی از کمین
خصم از میان برفت و سرشک از کنار هم
چون کائنات جمله به بوی تو زندهاند
ای آفتاب سایه ز ما برمدار هم
چون آب روی لاله و گل فیض حسن توست
ای ابر لطف بر من خاکی ببار هم
حافظ اسیر زلف تو شد از خدا بترس
و از انتصاف آصف جم اقتدار هم
برهان ملک و دین که ز دست وزارتش
ایام کان یمین شد و دریا یسار هم
بر یاد رای انور او آسمان به صبح
جان میکند فدا و کواکب نثار هم
گوی زمین ربوده چوگان عدل اوست
وین برکشیده گنبد نیلی حصار هم
عزم سبک عنان تو در جنبش آورد
این پایدار مرکز عالی مدار هم
تا از نتیجه فلک و طور دور اوست
تبدیل ماه و سال و خزان و بهار هم
خالی مباد کاخ جلالش ز سروران
و از ساقیان سروقد گلعذار هم
معنی واژههای دشوار
- بوس و کنار
- بوسه و در آغوش گرفتن
- طالع
- بخت، اقبال
- محتسب
- مأمور نظارت بر اجرای احکام شرع در بازار
- تفرقه
- پراکندگی خاطر، پریشانی
- مجموعه
- مجموعه شعر و سخن؛ نیز آسودگی خاطر
- مشکبار
- خوشبو چون مشک
- انتصاف
- داد خواستن، انصاف طلبیدن
- یمین و یسار
- دست راست و دست چپ
تفسیر فال
ای صاحب فال، این غزل از شادمانهترین فالهای دیوان است. حافظ میگوید دیدار میسر شد و بوس و کنار هم؛ از بخت شکر دارم و از روزگار هم. بیت شاهد فال تو بشارتی روشن است: آنچه در انتظارش بودهای در راه است یا هماکنون فراهم شده است. حافظ به دل خود مژده میدهد که محتسب نماند؛ یعنی مانعی که راه را بسته بود از میان رفته است. او میگوید دیگر آن روزگار گذشت که چشم بد از کمین نگران بود؛ خصم از میان رفت و اشک از دامن هم. اما در همین شادی، اندرزی هوشمندانه میدهد: خاطر را به دست پراکندگی سپردن زیرکی نیست؛ پس حواست را جمع کن و از این فرصت درست بهره بگیر. حافظ همچنین میگوید ما عیب کسی نمیکنیم؛ یعنی در روز شادی، مهربانی و گذشت را فراموش مکن. او از ابر لطف میخواهد بر خاکیان نیز ببارد؛ پس سهمی از شادیات را با دیگران قسمت کن. روزهای پیش رو، روزهای گشایش است.
راهنمایی برای نیت شما
این گشایش را با تمرکز و آرامش دریاب و ذهنت را میان کارهای پراکنده تقسیم نکن. شکرگزاری را فراموش نکن و از شادیات سهمی به دیگران بده؛ شاید با کمکی کوچک یا پیامی مهربان. در روزهای خوش، از عیبجویی و سرزنش دیگران پرهیز کن تا این حال خوش پایدار بماند.