پرش به محتوای اصلی
خواب‌نامه

دیوان حافظ · غزل ۱۰۳

فال حافظ غزل ۱۰۳: روز وصل دوستداران یاد باد

مضمون: یاد یاران و وفاداری

روز وصل دوستداران یاد باد

یاد باد آن روزگاران یاد باد

کامم از تلخی غم چون زهر گشت

بانگ نوش شادخواران یاد باد

گر چه یاران فارغند از یاد من

از من ایشان را هزاران یاد باد

◆ بیت شاهد فال

مبتلا گشتم در این بند و بلا

کوشش آن حق‌گزاران یاد باد

گر چه صد رود است در چشمم مدام

زنده‌رود باغ کاران یاد باد

راز حافظ بعد از این ناگفته ماند

ای دریغا رازداران یاد باد

شنیدن ۱۳ خوانش این غزل در گنجور

معنی واژه‌های دشوار

یاد باد
یادش به خیر؛ آرزوی زنده ماندن یاد
شادخوار
خوشباش؛ کسی که با شادی باده می‌نوشد
فارغ
آسوده و بی‌اعتنا
مبتلا
گرفتار و دچار
حق‌گزار
کسی که حق دیگران را ادا می‌کند؛ وفادار
زنده‌رود
زاینده‌رود، رود اصفهان
رازدار
کسی که راز را نگه می‌دارد

تفسیر فال

ای صاحب فال، این غزل نغمه دلتنگی برای روزگاران خوش گذشته است و ردیف «یاد باد» مانند آهی گرم در سراسر آن تکرار می‌شود. حافظ روز وصل دوستان را یاد می‌کند، بانگ نوش شادخواران را و کوشش حق‌گزارانی که در سختی کنارش بودند. شاید تو نیز این روزها دلت برای دوستان قدیمی، جایی یا دوره‌ای از زندگی تنگ شده است و احساس می‌کنی آن روزها دیگر بازنمی‌گردند. بیت شاهد درسی از جنس بزرگواری دارد: هرچند یاران از یاد من فارغ‌اند، از من به ایشان هزاران یاد باد. یعنی حافظ گلایه نمی‌کند و محبتش را مشروط به پاسخ دیگران نمی‌داند. این فال می‌گوید دلتنگی‌ات نشانه دلی وفادار است، نه ضعف. حافظ با آنکه صد رود اشک در چشم دارد، زنده‌رود را به یاد می‌آورد؛ یعنی حتی در اندوه، خاطره زیبایی‌ها را پاس می‌دارد. او افسوس می‌خورد که رازدارانی نمانده‌اند. پیام فال برای تو این است که پیوندهای ارزشمندت را دوباره زنده کنی؛ شاید یک پیام ساده، آن روزگاران را دوباره به زندگی‌ات بازگرداند.

راهنمایی برای نیت شما

با یکی از دوستان قدیمی‌ات که مدتی است از او بی‌خبری تماس بگیر یا دیداری ترتیب بده. اگر کسی تو را فراموش کرده، کینه به دل نگیر و محبتت را دریغ نکن. خاطرات خوش را پناهگاه کن، نه زندان؛ از آن‌ها نیرو بگیر تا روزهای تازه و شیرینی بسازی.

گرفتن فال تازه

غزل‌های دیگر برای فال