دیوان حافظ · غزل ۱۰۴
فال حافظ غزل ۱۰۴: جمالت آفتاب هر نظر باد
مضمون: مهر فزاینده
جمالت آفتاب هر نظر باد
ز خوبی روی خوبت خوبتر باد
همای زلف شاهین شهپرت را
دل شاهان عالم زیر پر باد
کسی کو بسته زلفت نباشد
چو زلفت درهم و زیر و زبر باد
دلی کو عاشق رویت نباشد
همیشه غرقه در خون جگر باد
بتا چون غمزهات ناوک فشاند
دل مجروح من پیشش سپر باد
چو لعل شکرینت بوسه بخشد
مذاق جان من زو پرشکر باد
مرا از توست هر دم تازه عشقی
تو را هر ساعتی حسنی دگر باد
◆ بیت شاهد فال
به جان مشتاق روی توست حافظ
تو را در حال مشتاقان نظر باد
معنی واژههای دشوار
- هما
- پرنده افسانهای که سایهاش را مایه سعادت میدانستند
- شاهین
- پرنده شکاری تیزپرواز
- شهپر
- بزرگترین پرهای بال پرنده
- غرقه
- غرقشده
- بت
- کنایه از معشوق زیبا
- غمزه
- اشاره چشم و ابرو از روی ناز
- ناوک
- تیر کوچک
- مذاق
- ذائقه، کام
تفسیر فال
ای صاحب فال، این غزل سراسر دعای خیر برای محبوب است و ردیف «باد» در آن آرزویی پیاپی را میسازد. حافظ آرزو میکند جمال یار آفتاب هر نگاهی باشد و روی خوبش هر روز خوبتر شود. زلفش را به همایی تشبیه میکند که شاهین شهپر است و دل شاهان جهان زیر بال اوست. او حتی دل مجروح خود را سپر تیر غمزه یار میکند. بیت شاهد زیباترین پیام این فال است: از تو هر دم عشقی تازه در من است و برای تو هر ساعت حسنی دیگر باد. یعنی محبتی که در دل داری کهنه نمیشود و هر روز تازهتر میگردد. این فال برای کسانی که در رابطهای عاشقانه یا پیوندی عمیق هستند، نوید پایداری و شکوفایی دارد. اگر از سرد شدن رابطهای نگرانی، حافظ میگوید راز تازه ماندن عشق، دیدن زیباییهای تازه در دیگری است. در بیت پایانی، حافظ از یار میخواهد به حال مشتاقان نظری بیندازد؛ یعنی محبت باید دوسویه دیده شود. با دعای خیر و نگاه مهربان، پیوندت روزبهروز استوارتر خواهد شد.
راهنمایی برای نیت شما
امروز به کسی که دوستش داری بگو چه چیز تازهای در او میبینی که تحسینش میکنی. برای عزیزانت از ته دل دعای خیر کن و کینه را به دلت راه نده. محبت را عادتگونه رها نکن؛ با توجه کوچک و تازه، آن را هر روز زنده نگه دار.