پرش به محتوای اصلی
خواب‌نامه

دیوان حافظ · غزل ۱۰۶

فال حافظ غزل ۱۰۶: تنت به ناز طبیبان نیازمند مباد

مضمون: سلامت و عافیت

تنت به ناز طبیبان نیازمند مباد

وجود نازکت آزرده گزند مباد

◆ بیت شاهد فال

سلامت همه آفاق در سلامت توست

به هیچ عارضه شخص تو دردمند مباد

جمال صورت و معنی ز امن صحت توست

که ظاهرت دژم و باطنت نژند مباد

در این چمن چو درآید خزان به یغمایی

رهش به سرو سهی قامت بلند مباد

در آن بساط که حسن تو جلوه آغازد

مجال طعنه بدبین و بدپسند مباد

هر آن که روی چو ماهت به چشم بد بیند

بر آتش تو بجز جان او سپند مباد

شفا ز گفته شکرفشان حافظ جوی

که حاجتت به علاج گلاب و قند مباد

شنیدن ۱۲ خوانش این غزل در گنجور

معنی واژه‌های دشوار

گزند
آسیب و زیان
آفاق
کرانه‌های جهان؛ همه‌جا
عارضه
بیماری؛ پیشامد ناخوشایند
دژم
افسرده و درهم
نژند
اندوهگین و پژمرده
یغما
غارت و تاراج
بساط
فرش گسترده؛ مجلس و بزم
سپند
اسفند که برای دفع چشم‌زخم بر آتش می‌ریزند

تفسیر فال

ای صاحب فال، این غزل دعایی سراسر مهر برای سلامت است. حافظ آرزو می‌کند تن عزیزش هرگز نیازمند ناز طبیبان نشود و وجود نازکش از هیچ گزندی آزرده نگردد. او می‌گوید سلامت همه جهان در سلامت توست و آرزو می‌کند ظاهرت هرگز افسرده و باطنت پژمرده نباشد. اگر نیت تو درباره سلامت خود یا عزیزی است، این فال پیامی امیدبخش دارد: دعای خیر همراه توست و عافیت در راه است. حافظ آرزو می‌کند وقتی خزان برای غارت به چمن می‌آید، راهش به سرو بلند نیفتد؛ یعنی سختی‌ها از کنار تو بگذرند و آسیبی نرسانند. او همچنین از بدبینان و طعنه‌زنان می‌گوید و دعا می‌کند در بزمی که زیبایی تو جلوه می‌کند، مجال بدگویی نباشد و چشم بد چون سپند بر آتش بسوزد. در بیت پایانی، حافظ با لطافت می‌گوید شفا را از سخن شکرفشان من بجوی تا نیازی به گلاب و قند نداشته باشی. یعنی آرامش دل و کلام مهرآمیز، خود بخشی از درمان است. این فال نوید عافیت و دوری از گزند است.

راهنمایی برای نیت شما

به سلامت جسم و روانت جدی رسیدگی کن؛ اگر نشانه‌ای آزارت می‌دهد، مراجعه به پزشک را به تعویق نینداز. در کنار درمان، دلت را از نگرانی و حرف بدبینان دور نگه دار. برای عزیزانی که بیمارند دعا کن و با کلامی گرم کنارشان باش؛ مهربانی نیز شفابخش است.

گرفتن فال تازه

غزل‌های دیگر برای فال