دیوان حافظ · غزل ۱۰۷
فال حافظ غزل ۱۰۷: حسن تو همیشه در فزون باد
مضمون: فزونی عشق و زیبایی
حسن تو همیشه در فزون باد
رویت همه ساله لالهگون باد
اندر سر ما خیال عشقت
هر روز که باد در فزون باد
◆ بیت شاهد فال
هر سرو که در چمن درآید
در خدمت قامتت نگون باد
چشمی که نه فتنه تو باشد
چون گوهر اشک غرق خون باد
چشم تو ز بهر دلربایی
در کردن سحر ذوفنون باد
هر جا که دلیست در غم تو
بیصبر و قرار و بیسکون باد
قد همه دلبران عالم
پیش الف قدت چو نون باد
هر دل که ز عشق توست خالی
از حلقه وصل تو برون باد
لعل تو که هست جان حافظ
دور از لب مردمان دون باد
معنی واژههای دشوار
- فزون
- افزون، بیشتر
- لالهگون
- سرخرنگ چون لاله
- نگون
- سرنگون، خمیده
- فتنه
- در اینجا شیفته و فریفته
- ذوفنون
- دارای هنرهای گوناگون؛ چیرهدست
- الف قد
- قامت راست و کشیده چون حرف الف
- نون
- حرف نون؛ کنایه از قامت خمیده
- دون
- پست و فرومایه
تفسیر فال
ای صاحب فال، این غزل کوتاه با ردیف «باد» رشتهای از آرزوهای خوش است. حافظ دعا میکند حسن یار همیشه در فزونی باشد و رویش همه سال چون لاله سرخ و شاداب بماند. بیت شاهد پیام روشن این فال است: خیال عشق تو در سر ما، هر روز که بگذرد، افزونتر باد. یعنی آنچه در دل داری، نهتنها کم نمیشود، بلکه با گذر زمان رشد میکند. این فال برای کسی که نگران سرد شدن احساس یا پایان یک شور است، نوید افزایش دارد؛ چه در عشق، چه در کاری که با دلبستگی آغاز کردهای. حافظ میگوید هر سروی که به چمن درآید در برابر قامت یار سر فرود آورد و قد همه دلبران پیش الف قامت او چون نون خم شود؛ تصویری از برتری و درخشش. او آرزو میکند لعل لب یار که جان حافظ است، از لب فرومایگان دور بماند؛ یعنی آنچه برایت ارزشمند است، از دست نااهلان حفظ کن. فال تو میگوید روزهایی رو به افزایش و شکوفایی در پیش است، به شرط آنکه گوهر دلت را پاس بداری.
راهنمایی برای نیت شما
به رشد تدریجی آنچه دوستش داری اعتماد کن و برای نتیجه شتاب نداشته باش. هر روز کاری کوچک برای پرورش آن انجام بده؛ چه رابطه باشد، چه هنر یا شغل. چیزهای ارزشمند زندگیات را با هر کسی در میان نگذار و از آنها در برابر آدمهای ناشایست محافظت کن.