دیوان حافظ · غزل ۱۲۲
فال حافظ غزل ۱۲۲: هر آنکه جانب اهل خدا نگه دارد
مضمون: حفظ پیمان و پناه خدا
هر آنکه جانب اهل خدا نگه دارد
خداش در همه حال از بلا نگه دارد
◆ بیت شاهد فال
حدیث دوست نگویم مگر به حضرت دوست
که آشنا سخن آشنا نگه دارد
دلا معاش چنان کن که گر بلغزد پای
فرشتهات به دو دست دعا نگه دارد
گرت هواست که معشوق نگسلد پیمان
نگاه دار سر رشته تا نگه دارد
صبا بر آن سر زلف ار دل مرا بینی
ز روی لطف بگویش که جا نگه دارد
چو گفتمش که دلم را نگاه دار چه گفت؟
ز دست بنده چه خیزد؟ خدا نگه دارد
سر و زر و دل و جانم فدای آن یاری
که حق صحبت مهر و وفا نگه دارد
غبار راهگذارت کجاست تا حافظ
به یادگار نسیم صبا نگه دارد
معنی واژههای دشوار
- جانب نگه داشتن
- رعایت حرمت و حمایت از کسی
- حضرت
- پیشگاه، درگاه
- معاش
- شیوه زندگی و گذران
- هوا
- آرزو و میل
- گسلیدن
- پاره کردن، بریدن
- سررشته
- سر نخ؛ اختیار و پیوند کار
- حق صحبت
- حرمت دوستی و همنشینی
تفسیر فال
ای صاحب فال، ردیف این غزل نگه دارد است و همه آن درباره پاسداری است؛ پاسداری از پیمان، از راز و از دل. بیت نخست وعدهای روشن میدهد: هر که جانب اهل خدا را نگه دارد، خدا او را در همه حال از بلا نگه میدارد. این فال برای تو نوید محافظت و آرامش است. حافظ میگوید چنان زندگی کن که اگر پایت لغزید، فرشتهات با دو دست دعا تو را نگه دارد؛ یعنی کردار نیک امروز، پشتوانه روزهای سخت فرداست. او درسی ظریف در رابطه میدهد: اگر میخواهی معشوق پیمان نگسلد، سررشته را نگه دار؛ یعنی وفاداری دوطرفه است و از خودت آغاز میشود. راز دوست را هم جز با خود دوست نمیگوید، زیرا آشنا سخن آشنا را نگه میدارد. و وقتی از یار خواست که دلش را نگاه دارد، پاسخ شنید: از دست بنده چه برمیآید، خدا نگه دارد. پس کارت را بسپار و به نگهبانی خدا اطمینان داشته باش.
راهنمایی برای نیت شما
در این روزها به عهدهایی که بستهای وفادار بمان و رازهایی را که به تو سپردهاند حفظ کن. اگر از رابطهای نگرانی، به جای توقع از طرف مقابل، از وفاداری خودت شروع کن. با درستکاران و اهل ایمان همراهی کن. پس از آنکه تلاشت را کردی، دلنگرانی را رها کن و کار را به خدا بسپار.