دیوان حافظ · غزل ۱۳۵
فال حافظ غزل ۱۳۵: چو باد عزم سر کوی یار خواهم کرد
مضمون: عزم تازه و آغاز کار
چو باد عزم سر کوی یار خواهم کرد
نفس به بوی خوشش مشکبار خواهم کرد
به هرزه بی می و معشوق عمر میگذرد
بطالتم بس از امروز کار خواهم کرد
◆ بیت شاهد فال
هر آبروی که اندوختم ز دانش و دین
نثار خاک ره آن نگار خواهم کرد
چو شمع صبحدمم شد ز مهر او روشن
که عمر در سر این کار و بار خواهم کرد
به یاد چشم تو خود را خراب خواهم ساخت
بنای عهد قدیم استوار خواهم کرد
صبا کجاست؟ که این جان خون گرفته چو گل
فدای نکهت گیسوی یار خواهم کرد
نفاق و زرق نبخشد صفای دل حافظ
طریق رندی و عشق اختیار خواهم کرد
معنی واژههای دشوار
- مشکبار
- خوشبو، پراکننده بوی مشک
- به هرزه
- بیهوده، بیحاصل
- بطالت
- بیکاری، بیهودگی
- نثار
- آنچه بر سر کسی میافشانند، پیشکش
- نگار
- معشوق زیبارو
- نکهت
- بوی خوش
- زرق
- ریا، فریب و دورویی
- رندی
- آزادگی از قید ظاهر و ریا
تفسیر فال
ای صاحب فال، این غزل سراسر عزم و تصمیم است و ردیفش، خواهم کرد، از آیندهای میگوید که با اراده ساخته میشود. حافظ چون باد آهنگ کوی یار کرده و میخواهد نفسش را از بوی خوش او مشکبار کند. بیت شاهد بیدارباشی صریح است: عمر به هرزه میگذرد، بطالت بس است، از امروز کار خواهم کرد. این فال برای تو نشانه پایان دوره درنگ و بیحاصلی است. زمان آن رسیده که آنچه مدتها در دل داشتی آغاز کنی. شاعر میگوید هر آبرویی که از دانش و دین اندوخته، نثار خاک راه نگار خواهد کرد؛ یعنی آماده است همه داشتههایش را در راه هدفش بگذارد. او مانند شمع صبحدم از مهر یار روشن شده و عمرش را بر سر این کار خواهد گذاشت. همچنین میخواهد بنای عهد قدیم را استوار کند؛ پس شاید پیمانی کهنه را باید زنده کنی. و در پایان، نفاق و زرق را کنار میگذارد و راه صادقانه عشق را برمیگزیند.
راهنمایی برای نیت شما
همین امروز نخستین قدم را بردار؛ لازم نیست کامل باشد، فقط آغاز کن. فهرستی کوتاه از کارهایی که به تعویق انداختهای بنویس و هر روز یکی را انجام بده. اگر با کسی عهدی قدیمی داشتی که سست شده، برای تجدید آن پیشقدم شو. انرژیات را صرف کاری کن که واقعاً دوستش داری.