دیوان حافظ · غزل ۱۴۸
فال حافظ غزل ۱۴۸: یارم چو قدح به دست گیرد
مضمون: دستگیری و پیمان ازلی
یارم چو قدح به دست گیرد
بازار بتان شکست گیرد
هر کس که بدید چشم او گفت
کو محتسبی که مست گیرد؟
در بحر فتادهام چو ماهی
تا یار مرا به شست گیرد
در پاش فتادهام به زاری
آیا بود آن که دست گیرد؟
خرم دل آن که همچو حافظ
جامی ز می الست گیرد
◆ بیت شاهد فال
معنی واژههای دشوار
- قدح
- پیاله و جام شراب
- بتان
- زیبارویان، معشوقان
- شکست گیرد
- از رونق و اعتبار بیفتد
- محتسب
- مأمور نظارت بر بازار و اخلاق مردم
- شست
- قلاب ماهیگیری
- می الست
- باده روز الست؛ عشق ازلی و پیمان نخستین با خدا
تفسیر فال
ای صاحب فال، این غزل کوتاه و دلنشین از زیبایی یاری میگوید که چون قدح به دست میگیرد، بازار همه زیبارویان از رونق میافتد. چشم او چنان مست است که هر کس میبیند، میپرسد محتسبی کجاست که این مست را بگیرد. حافظ خود را ماهی افتاده در دریایی میبیند که چشم به شست یار دوخته است، و در پای او با زاری افتاده و میپرسد: آیا کسی هست که دستم را بگیرد؟ این پرسش شاید پرسش امروز تو نیز باشد. اما بیت شاهد پاسخ را در ژرفای جان میجوید: خرم دل آن که چون حافظ جامی از می الست بگیرد؛ یعنی دلی که به پیمان نخستین و عشق ازلی پیوند خورده است. پیام فال این است که دستگیری راستین از پیوند درونی تو با سرچشمه آغاز میشود. وقتی دلت آرام و استوار باشد، یاری بیرونی نیز از راه میرسد. در روزهای پیش رو، بهجای التماس از هر دری، دل را به خدا بسپار و منتظر گشایش باش.
راهنمایی برای نیت شما
امروز لحظهای را به خلوت و آرامش اختصاص بده؛ دعا، مراقبه یا قدم زدنی آرام. نیازت را بیپرده با خدا یا با خودت در میان بگذار. از تکیه بر یک نفر برای همه چیز بپرهیز و ریشه امیدت را در دل خودت محکم کن. وقتی آرام شدی، کمک را از کسی بخواه که شایسته اعتماد است.