دیوان حافظ · غزل ۱۵۷
فال حافظ غزل ۱۵۷: هر که را با خط سبزت سر سودا باشد
مضمون: غنیمت دیدار
هر که را با خط سبزت سر سودا باشد
پای از این دایره بیرون ننهد تا باشد
من چو از خاک لحد لالهصفت برخیزم
داغ سودای توام سر سویدا باشد
تو خود ای گوهر یکدانه کجایی آخر
کز غمت دیده مردم همه دریا باشد
از بن هر مژهام آب روان است بیا
اگرت میل لب جوی و تماشا باشد
چون گل و می دمی از پرده برون آی و درآ
که دگرباره ملاقات نه پیدا باشد
◆ بیت شاهد فال
ظل ممدود خم زلف توام بر سر باد
کاندر این سایه قرار دل شیدا باشد
چشمت از ناز به حافظ نکند میل آری
سرگرانی صفت نرگس رعنا باشد
معنی واژههای دشوار
- خط سبز
- موی تازهرسته بر چهره یار
- سودا
- شیفتگی و هوای عشق
- لحد
- گور، شکاف کنار قبر
- سویدا
- نقطه سیاه دل، دانه دل
- گوهر یکدانه
- مروارید بیهمتا؛ کنایه از یار یکتا
- ظل ممدود
- سایه گسترده و پایدار؛ تعبیری قرآنی
- سرگرانی
- بیاعتنایی و ناز
- رعنا
- زیبا و خودآرا
تفسیر فال
ای صاحب فال، این غزل دلی را نشان میدهد که سودای یار در آن چنان ریشه دوانده که حتی پس از مرگ، چون لاله از خاک برمیخیزد و داغ این عشق در سویدای دلش پیداست. حافظ یار را گوهر یکدانهای میخواند که از غمش چشم همه دریا شده است، و با شوخی دلنشینی میگوید از بن هر مژهام آب روان است؛ اگر میل لب جوی و تماشا داری، بیا. اما بیت شاهد، فوریترین پیام این فال است: چون گل و می، دمی از پرده بیرون آی و درآ، که معلوم نیست بار دیگر دیداری دست دهد. یعنی فرصت دیدار و گفتوگو همیشگی نیست. اگر کسی را دوست داری یا سخنی ناگفته در دل داری، اکنون زمان گفتن است. حافظ در پایان از نازی میگوید که چشم یار را از او برمیگرداند و سرگرانی را صفت نرگس رعنا میداند؛ پس از بیاعتنایی ظاهری دلسرد مشو. در آینده نزدیک، پیشقدم شدن تو گرهی را میگشاید.
راهنمایی برای نیت شما
امروز منتظر نمان که دیگری قدم اول را بردارد. به کسی که دلت با اوست پیامی بفرست یا دیداری ترتیب بده. احساست را ساده و صادقانه بیان کن، بیآنکه پاسخ فوری بخواهی. اگر با سردی روبهرو شدی، آن را پایان کار ندان؛ گاهی ناز، پوششی بر علاقه است.