دیوان حافظ · غزل ۱۸۵
فال حافظ غزل ۱۸۵: نقدها را بود آیا که عیاری گیرند؟
مضمون: کنارهگیری خردمندانه
نقدها را بود آیا که عیاری گیرند؟
تا همه صومعهداران پی کاری گیرند
مصلحتدید من آن است که یاران همه کار
بگذارند و خم طره یاری گیرند
خوش گرفتند حریفان سر زلف ساقی
گر فلکشان بگذارد که قراری گیرند
قوت بازوی پرهیز به خوبان مفروش
که در این خیل حصاری به سواری گیرند
یا رب این بچه ترکان چه دلیرند به خون
که به تیر مژه هر لحظه شکاری گیرند
رقص بر شعر تر و ناله نی خوش باشد
خاصه رقصی که در آن دست نگاری گیرند
حافظ ابنای زمان را غم مسکینان نیست
زین میان گر بتوان به که کناری گیرند
◆ بیت شاهد فال
معنی واژههای دشوار
- نقد
- سکه و پول رایج
- عیار
- میزان خلوص زر و سیم؛ محک
- صومعهدار
- صوفی گوشهنشین صومعه
- حریف
- همنشین، همپیاله
- خیل
- گروه سواران، لشکر
- حصار
- قلعه، دژ
- ابنای زمان
- مردم روزگار
- کنار گرفتن
- دوری گزیدن، گوشه گرفتن
تفسیر فال
ای صاحب فال، حافظ این غزل را با پرسشی آغاز میکند: آیا روزی سکهها را محک میزنند تا صومعهداران ریاکار ناچار به کاری حقیقی بپردازند؟ این یعنی سرانجام عیار هر کس آشکار میشود. او مصلحت را در آن میبیند که یاران کارهای بیهوده را رها کنند و دل به خم طره یاری بسپارند، یعنی به چیزی که واقعاً ارزش دلبستن دارد. حافظ هشدار میدهد که به نیروی پرهیز خود نناز، زیرا در لشکر زیبارویان قلعهها را با یک سوار میگیرند؛ یعنی غرور به توان خود، آدمی را آسیبپذیر میکند. اما بیت شاهد، پند پایانی است: مردم روزگار غم بیچارگان را ندارند و اگر بتوان، بهتر است از این میانه کناری گرفت. پیام برای تو این است که از جمعهای پرهیاهو و بیمهر فاصله بگیری و آرامش و دل خود را در جایی امن نگه داری. گاهی کنار کشیدن، عاقلانهترین پیروزی است.
راهنمایی برای نیت شما
این روزها لازم نیست در هر بحث و رقابتی حاضر باشی. از کسانی که دغدغه تو را ندارند انتظار همدلی نداشته باش و انرژیات را برای خودت و نزدیکانت نگه دار. به تواناییهایت مغرور مشو و احتیاط را از دست مده. کمی خلوت و بازاندیشی، تصویر روشنتری از راه به تو میدهد.