دیوان حافظ · غزل ۲۴۲
فال حافظ غزل ۲۴۲: بیا که رایت منصور پادشاه رسید
مضمون: نوید پیروزی
بیا که رایت منصور پادشاه رسید
نوید فتح و بشارت به مهر و ماه رسید
جمال بخت ز روی ظفر نقاب انداخت
کمال عدل به فریاد دادخواه رسید
سپهر دور خوش اکنون کند که ماه آمد
جهان به کام دل اکنون رسد که شاه رسید
ز قاطعان طریق این زمان شوند ایمن
قوافل دل و دانش که مرد راه رسید
عزیز مصر به رغم برادران غیور
ز قعر چاه برآمد به اوج ماه رسید
◆ بیت شاهد فال
کجاست صوفی دجالفعل ملحدشکل
بگو بسوز که مهدی دینپناه رسید
صبا بگو که چهها بر سرم در این غم عشق
ز آتش دل سوزان و دود آه رسید
ز شوق روی تو شاها بدین اسیر فراق
همان رسید کز آتش به برگ کاه رسید
مرو به خواب که حافظ به بارگاه قبول
ز ورد نیم شب و درس صبحگاه رسید
معنی واژههای دشوار
- رایت
- پرچم و درفش
- منصور
- پیروز و یاریشده
- ظفر
- پیروزی
- قاطعان طریق
- راهزنان
- قوافل
- جمع قافله؛ کاروانها
- عزیز مصر
- لقب یوسف پس از رسیدن به فرمانروایی مصر
- غیور
- باغیرت؛ اینجا حسود و رشکورز
- ورد
- ذکر و دعایی که پیوسته خوانده شود
تفسیر فال
ای صاحب فال، این غزل سراسر بشارت است: بیا که پرچم پیروز پادشاه رسید و نوید فتح به مهر و ماه رسید. حافظ میگوید جمال بخت از روی ظفر نقاب انداخت و کمال عدل به فریاد دادخواه رسید. این فال یکی از امیدبخشترین پاسخهاست و نشان میدهد دوره انتظار تو رو به پایان است. بیت شاهد تصویری آشنا و دلگرمکننده دارد: عزیز مصر، به رغم برادران حسود، از قعر چاه برآمد و به اوج ماه رسید. داستان یوسف به تو یادآوری میکند که اگر روزی از سوی نزدیکان آزرده شدهای یا در تنگنا افتادهای، این وضع پایدار نیست و سرانجام به سربلندی میرسی. حافظ میگوید کاروانهای دل و دانش اکنون از راهزنان ایمناند، زیرا مرد راه رسیده است؛ یعنی راهنما و پشتیبانی برایت فراهم میشود. اما در بیت پایانی کلید این گشایش را بیان میکند: مرو به خواب، که حافظ با ورد نیمهشب و درس صبحگاه به بارگاه قبول رسید. در روزهای آینده، با بیداری و پشتکار، پیروزی را از نزدیک خواهی دید.
راهنمایی برای نیت شما
روزهای خوبی در راه است؛ با اعتمادبهنفس برای آن آماده شو. اگر کسی در گذشته آزارت داده، کینه را رها کن و نیرویت را صرف ساختن کن. حمایت و راهنمایی تازهای که میرسد را بپذیر. اما خواب غفلت را کنار بگذار؛ برنامه روزانهات را منظم کن و صبحها را برای کار مهم قرار بده.