دیوان حافظ · غزل ۲۶۰
فال حافظ غزل ۲۶۰: ای سرو ناز حسن که خوش می‌روی به ناز
مضمون: عیار پایدار عشق
ای سرو ناز حسن که خوش می‌روی به ناز
عشاق را به ناز تو هر لحظه صد نیاز
فرخنده باد طلعت خوبت که در ازل
ببریده‌اند بر قد سروت قبای ناز
آن را که بوی عنبر زلف تو آرزوست
چون عود گو بر آتش سودا بسوز و ساز
پروانه را ز شمع بود سوز دل ولی
بی شمع عارض تو دلم را بود گداز
صوفی که بی تو توبه ز می کرده بود دوش
بشکست عهد چون در میخانه دید باز
از طعنه رقیب نگردد عیار من
چون زر اگر برند مرا در دهان گاز
◆ بیت شاهد فال
دل کز طواف کعبه کویت وقوف یافت
از شوق آن حریم ندارد سر حجاز
هر دم به خون دیده چه حاجت وضو؟ چو نیست
بی طاق ابروی تو نماز مرا جواز
چون باده باز بر سر خم رفت کف‌زنان
حافظ که دوش از لب ساقی شنید راز
معنی واژه‌های دشوار
- طلعت
- چهره، دیدار
- ازل
- زمان بی‌آغاز
- قبا
- جامه بلند جلوباز
- سودا
- عشق سوزان؛ خیال و هوس
- عارض
- رخسار، گونه
- عیار
- میزان خلوص زر و سیم
- گاز
- انبر زرگران
- طاق ابرو
- خمیدگی ابرو، همانند طاق محراب
تفسیر فال
ای صاحب فال، حافظ در این غزل یار را سرو ناز حسن می‌خواند که خوش و با ناز می‌خرامد و عاشقان در برابر هر ناز او صد نیاز دارند. او می‌گوید از روز ازل قبای ناز را بر قامت او بریده‌اند. هرکه بوی عنبر زلفش را می‌خواهد، باید چون عود بر آتش سودا بسوزد و بسازد. پروانه از شمع می‌سوزد، اما دل حافظ بی شمع رخسار یار در گداز است. بیت شاهد این فال پیامی استوار برای تو دارد: از طعنه رقیب عیار من دگرگون نمی‌شود، همچون زری که اگر در دهان انبر زرگر هم بگذارند، خالص می‌ماند. یعنی حرف و نیش دیگران نباید ارزش و نیت پاک تو را کم کند. اگر در کاری یا عشقی صادقی، آزموده شدن تنها گوهرت را آشکارتر می‌کند. حافظ حتی صوفی توبه‌کرده را می‌بیند که با دیدن در گشوده میخانه عهد می‌شکند؛ گاهی کشش دل از هر پیمان خشکی نیرومندتر است. این فال از تو می‌خواهد به اصالت خود اعتماد کنی.
راهنمایی برای نیت شما
اگر این روزها انتقاد یا طعنه می‌شنوی، بگذار از کنارت بگذرد و ارزش خودت را با حرف دیگران نسنج. آزمون‌ها برای آشکار کردن خلوص توست، نه شکستنت. در عشق و کارت صادق بمان و برای رسیدن به خواسته‌ات سوز و صبر را بپذیر. به جای پاسخ دادن به بدگویان، با عملت پاسخ بده.