دیوان حافظ · غزل ۲۶۶
فال حافظ غزل ۲۶۶: دلم رمیده لولیوشیست شورانگیز
مضمون: برخاستن از خویش
دلم رمیده لولیوشیست شورانگیز
دروغوعده و قتالوضع و رنگآمیز
فدای پیرهن چاک ماهرویان باد
هزار جامه تقوی و خرقه پرهیز
خیال خال تو با خود به خاک خواهم برد
که تا ز خال تو خاکم شود عبیرآمیز
فرشته عشق نداند که چیست ای ساقی
بخواه جام و گلابی به خاک آدم ریز
پیاله بر کفنم بند تا سحرگه حشر
به می ز دل ببرم هول روز رستاخیز
فقیر و خسته به درگاهت آمدم رحمی
که جز ولای توام نیست هیچ دستآویز
بیا که هاتف میخانه دوش با من گفت
که در مقام رضا باش و از قضا مگریز
میان عاشق و معشوق هیچ حائل نیست
تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز
◆ بیت شاهد فال
معنی واژههای دشوار
- لولیوش
- مانند لولیان؛ بیقرار، شوخ و دلربا
- قتالوضع
- که شیوهاش کشتن عاشقان است
- رنگآمیز
- حیلهگر و نیرنگباز
- عبیرآمیز
- آمیخته با عبیر؛ خوشبو
- هول
- ترس و بیم
- ولا
- دوستی و محبت
- هاتف
- آوازدهنده غیبی
- حائل
- مانع، پرده میان دو چیز
تفسیر فال
ای صاحب فال، حافظ در آغاز این غزل دلش را رمیده لولیوشی شورانگیز میخواند؛ دلبری دروغوعده و رنگآمیز که آرامش از او برده است. او هزار جامه تقوا و خرقه پرهیز را فدای پیرهن چاک ماهرویان میکند و میگوید خیال خال یار را با خود به خاک خواهد برد. در میانه غزل، هاتف میخانه به او میگوید در مقام رضا باش و از قضا مگریز. اما بیت شاهد این فال ژرفترین پیام را دارد: میان عاشق و معشوق هیچ حائلی نیست؛ حافظ، تو خود حجاب خودی، از میان برخیز. یعنی گاهی بزرگترین مانع رسیدن به خواسته، نه دیگران و نه بخت، بلکه ترسها، غرور یا تردیدهای خود ماست. این فال از تو میخواهد صادقانه ببینی کدام بخش از وجودت راه را بسته است. حافظ فقیر و خسته به درگاه یار میآید و جز دوستی او دستاویزی ندارد؛ فروتنی و رهایی از خود، دری را میگشاید که با زور باز نمیشود. از میان برخیز تا راه روشن شود.
راهنمایی برای نیت شما
به جای سرزنش شرایط یا دیگران، از خودت بپرس چه ترسی یا عادتی مانع پیشرفتت شده است. آن مانع را بشناس و گام کوچکی برای کنار گذاشتنش بردار. آنچه را نمیتوانی تغییر دهی با رضایت بپذیر و انرژیات را روی آنچه در اختیار توست بگذار. فروتنی، گره را آسانتر میگشاید.