دیوان حافظ · غزل ۳۱
فال حافظ غزل ۳۱: آن شب قدری که گویند اهل خلوت امشب است
مضمون: شب قدر و بخت نیک
آن شب قدری که گویند اهل خلوت امشب است
یا رب این تأثیر دولت در کدامین کوکب است؟
◆ بیت شاهد فال
تا به گیسوی تو دست ناسزایان کم رسد
هر دلی از حلقهای در ذکر یارب یارب است
کشته چاه زنخدان توام کز هر طرف
صد هزارش گردن جان زیر طوق غبغب است
شهسوار من که مه آیینه دار روی اوست
تاج خورشید بلندش خاک نعل مرکب است
عکس خوی بر عارضش بین کآفتاب گرم رو
در هوای آن عرق تا هست هر روزش تب است
من نخواهم کرد ترک لعل یار و جام می
زاهدان معذور داریدم که اینم مذهب است
اندر آن ساعت که بر پشت صبا بندند زین
با سلیمان چون برانم من که مورم مرکب است
آن که ناوک بر دل من زیر چشمی میزند
قوت جان حافظش در خنده زیر لب است
آب حیوانش ز منقار بلاغت میچکد
زاغ کلک من بنامیزد چه عالی مشرب است
معنی واژههای دشوار
- شب قدر
- شبی در رمضان که تقدیرهای سال در آن رقم میخورد
- اهل خلوت
- گوشهنشینان اهل عبادت و راز
- کوکب
- ستاره
- غبغب
- گوشت آویخته زیر چانه
- خوی
- عرق
- ناوک
- تیر کوچک
- آب حیوان
- آب زندگانی که نوشندهاش جاودان میشود
- بنامیزد
- نام ایزد؛ برای آفرین و دفع چشمزخم
تفسیر فال
ای صاحب فال، این غزل با شبی فرخنده آغاز میشود: آن شب قدری که اهل خلوت از آن سخن میگویند، امشب است؛ یا رب این تأثیر بخت از کدام ستاره است؟ بیت شاهد فال تو همین آغاز است و خبر از زمانی ارزشمند میدهد که سرنوشتها در آن رقم میخورد. شاید این روزها برای تو نیز چنین باشد؛ لحظهای که اگر قدرش را بدانی، اثرش تا مدتها در زندگیات میماند. حافظ سپس از زیبایی یار میگوید: هر دلی در حلقه گیسوی او یارب یارب میگوید، ماه آیینهدار روی اوست و تاج خورشید خاک نعل اسبش. او با فروتنی میپرسد در آن ساعت که بر پشت صبا زین میبندند، من که مرکبم مور است چگونه با سلیمان همراه شوم؟ یعنی با وجود کوچکی، آرزوی همراهی با بزرگان را دارد. بیت پایانی نیز ستایش سخن است: از منقار بلاغتش آب حیات میچکد. این فال به تو میگوید که بخت با توست و اکنون زمان دعا، نیت روشن و آغاز کاری ماندگار است.
راهنمایی برای نیت شما
این روزها را ساده نگیر؛ زمانی مناسب برای تصمیمهای مهم و آغازهای تازه است. نیتت را روشن کن، دعا کن و با کسانی که از تو باتجربهترند مشورت بگیر. اگر احساس میکنی توانت کم است، نگران نباش؛ با پشتکار و همراهی آدمهای درست، مسیر بزرگ را هم میتوان پیمود.