دیوان حافظ · غزل ۳۲۷
فال حافظ غزل ۳۲۷: مرا عهدیست با جانان که تا جان در بدن دارم
مضمون: وفاداری در عشق
مرا عهدیست با جانان که تا جان در بدن دارم
هواداران کویش را چو جان خویشتن دارم
◆ بیت شاهد فال
صفای خلوت خاطر از آن شمع چگل جویم
فروغ چشم و نور دل از آن ماه ختن دارم
به کام و آرزوی دل چو دارم خلوتی حاصل
چه فکر از خبث بدگویان میان انجمن دارم؟
مرا در خانه سروی هست کاندر سایه قدش
فراغ از سرو بستانی و شمشاد چمن دارم
گرم صد لشکر از خوبان به قصد دل کمین سازند
بحمد الله و المنه بتی لشکرشکن دارم
سزد کز خاتم لعلش زنم لاف سلیمانی
چو اسم اعظمم باشد چه باک از اهرمن دارم؟
الا ای پیر فرزانه مکن عیبم ز میخانه
که من در ترک پیمانه دلی پیمانشکن دارم
خدا را ای رقیب امشب زمانی دیده بر هم نه
که من با لعل خاموشش نهانی صد سخن دارم
چو در گلزار اقبالش خرامانم بحمدالله
نه میل لاله و نسرین نه برگ نسترن دارم
به رندی شهره شد حافظ میان همدمان لیکن
چه غم دارم که در عالم قوامالدین حسن دارم
معنی واژههای دشوار
- هواداران
- دوستداران، علاقهمندان
- چگل
- شهری در ترکستان، مشهور به زیبارویان
- ختن
- سرزمینی در ترکستان، مشهور به آهوی مشک
- خبث
- پلیدی، بدذاتی
- فراغ
- آسودگی و بینیازی
- لشکرشکن
- شکستدهنده سپاه؛ دلربای بیرقیب
- خاتم لعل
- انگشتری لعل؛ کنایه از لب معشوق
- اهرمن
- دیو، شیطان
تفسیر فال
ای صاحب فال، این غزل پیماننامه وفاداری است. حافظ میگوید با جانان عهدی دارم که تا جان در بدن دارم، هواداران کوی او را چون جان خود عزیز بدارم. این بیت شاهد فال توست و از رابطهای خبر میدهد که بر پایه پیمان و وفا بنا شده است. اگر نیت تو درباره عشق، دوستی یا همراهی با کسی است، فال تو نشان میدهد این پیوند ارزش نگه داشتن دارد. حافظ با اطمینانی شیرین میگوید وقتی در خلوت دلش به آرزو رسیده، از بدگویی بدخواهان در انجمن هراسی ندارد. یعنی اگر کسانی پشت سرت حرف میزنند یا میان تو و عزیزت فاصله میاندازند، دل قوی دار؛ پیوند راستین با این حرفها سست نمیشود. او حتی میگوید اگر صد لشکر از خوبان در کمین دلش باشند، یاری لشکرشکن دارد. فال تو فال اطمینان و دلگرمی است. وفادار بمان، رازهای دلت را با اهلش در میان بگذار و قدر کسی را که در کنارت است، بیش از همیشه بدان.
راهنمایی برای نیت شما
به پیمانی که بستهای وفادار بمان و قدر کسی را که در کنارت ایستاده بدان. به حرف بدگویان گوش نسپار و پیش از قضاوت، مستقیم با عزیزت گفتوگو کن. محبتت را با کارهای کوچک روزانه نشان بده. پیوندی که با وفا آبیاری شود، در برابر طوفانها میایستد و هر سال ریشهدارتر میشود.