دیوان حافظ · غزل ۳۷۴
فال حافظ غزل ۳۷۴: بیا تا گل برافشانیم و می در ساغر اندازیم
مضمون: جسارت و طرحی نو
بیا تا گل برافشانیم و می در ساغر اندازیم
فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم
◆ بیت شاهد فال
اگر غم لشکر انگیزد که خون عاشقان ریزد
من و ساقی به هم تازیم و بنیادش براندازیم
شراب ارغوانی را گلاب اندر قدح ریزیم
نسیم عطرگردان را شکر در مجمر اندازیم
چو در دست است رودی خوش بزن مطرب سرودی خوش
که دستافشان غزل خوانیم و پاکوبان سر اندازیم
صبا خاک وجود ما بدان عالیجناب انداز
بود کآن شاه خوبان را نظر بر منظر اندازیم
یکی از عقل میلافد یکی طامات میبافد
بیا کاین داوریها را به پیش داور اندازیم
بهشت عدن اگر خواهی بیا با ما به میخانه
که از پای خمت روزی به حوض کوثر اندازیم
سخندانی و خوشخوانی نمیورزند در شیراز
بیا حافظ که تا خود را به ملکی دیگر اندازیم
معنی واژههای دشوار
- طرحی نو دراندازیم
- بنیادی تازه بنهیم
- گلاب
- عرق گل سرخ
- مجمر
- آتشدان، عودسوز
- رود
- سازی زهی
- دستافشان
- رقصکنان با حرکت دست
- طامات
- سخنان گزاف و ادعاهای صوفیانه
- بهشت عدن
- بهشت جاودان
- حوض کوثر
- حوض یا چشمهای در بهشت
تفسیر فال
ای صاحب فال، این غزل فریاد شوق و شجاعت است. حافظ میگوید بیا تا گل برافشانیم و می در ساغر اندازیم، سقف فلک را بشکافیم و طرحی نو دراندازیم. فال تو نشان میدهد که از تکرار و روزمرگی خسته شدهای و دلت تغییری بنیادین میخواهد؛ و پاسخ حافظ روشن است: وقتش رسیده. او میگوید اگر غم لشکر بیاراید تا خون عاشقان بریزد، من و ساقی با هم میتازیم و بنیادش را برمیاندازیم؛ یعنی با همراهی یک یار همدل، بر اندوه و ترس پیروز میشوی. حافظ از کسانی میگوید که یکی از عقل لاف میزند و دیگری طامات میبافد، و پیشنهاد میکند این داوریها را به پیش داور بسپاریم؛ پس خود را درگیر جدلهای بیحاصل نکن. بیت پایانی حتی از رفتن به ملکی دیگر سخن میگوید، وقتی قدر سخن در جای خود دانسته نمیشود. در آینده نزدیک، اگر جسارت کنی و قدم نخست را برداری، درهای تازهای به رویت باز میشود.
راهنمایی برای نیت شما
زمان آغاز است. اگر مدتهاست به تغییر شغل، مکان، سبک زندگی یا آغاز پروژهای فکر میکنی، نخستین گام عملی را همین هفته بردار. یار همدلی پیدا کن و با او همراه شو. در بحثهای بینتیجه وقتت را هدر نده و انرژیات را صرف ساختن طرحی نو کن.