دیوان حافظ · غزل ۴۴۴
فال حافظ غزل ۴۴۴: شهریست پر ظریفان وز هر طرف نگاری
مضمون: غنیمت شمردن فرصت
شهریست پر ظریفان وز هر طرف نگاری
یاران صلای عشق است گر میکنید کاری
چشم فلک نبیند زین طرفهتر جوانی
در دست کس نیفتد زین خوبتر نگاری
هرگز که دیده باشد جسمی ز جان مرکب؟
بر دامنش مبادا زین خاکیان غباری
چون من شکستهای را از پیش خود چه رانی؟
کم غایت توقع بوسیست یا کناری
می بیغش است دریاب وقتی خوش است بشتاب
سال دگر که دارد امید نوبهاری؟
◆ بیت شاهد فال
در بوستان حریفان مانند لاله و گل
هر یک گرفته جامی بر یاد روی یاری
چون این گره گشایم؟ وین راز چون نمایم؟
دردی و سخت دردی کاری و صعب کاری
هر تار موی حافظ در دست زلف شوخی
مشکل توان نشستن در این چنین دیاری
معنی واژههای دشوار
- ظریف
- خوشطبع، نکتهدان و زیبا
- نگار
- معشوق زیبارو
- صلا
- بانگ دعوت به همگان
- طرفه
- شگفت و تازه و کمیاب
- بیغش
- خالص و ناب، بیآمیزه
- کنار
- آغوش
- صعب
- دشوار، سخت
- شوخ
- شیرینکار و بیپروا، دلربا
تفسیر فال
ای صاحب فال، این غزل با بانگی شاد آغاز میشود: شهری است پر از ظریفان و از هر سو نگاری؛ یاران، صلای عشق است، اگر کاری میکنید. حافظ تو را به برخاستن و دست به کار شدن فرا میخواند. بیت شاهد فال تو این است: می بیغش است، دریاب؛ وقت خوش است، بشتاب؛ کیست که امید بهار سال دیگر را داشته باشد؟ یعنی فرصتی که اکنون پیش روی توست، ناب و زلال است و ممکن است دوباره به همین شکل تکرار نشود. حافظ از بوستانی میگوید که حریفان در آن چون لاله و گل، هر یک جامی به یاد یاری در دست دارند؛ تصویری از شادی جمعی و زندگی در لحظه. البته او از گرهی دشوار نیز سخن میگوید: دردی و سخت دردی، کاری و صعب کاری. پس راه آسان نیست، اما همین دشواری دلیل درنگ نیست. پیام غزل روشن است: اگر کاری در دل داری، اکنون زمان آن است. نوبهار امروز را با تردید از دست مده.
راهنمایی برای نیت شما
اگر فرصتی خوب پیش رویت قرار گرفته، آن را به فردا موکول نکن. بیش از اندازه سبکسنگین نکن؛ کافی است مطمئن شوی نیتت پاک است و راهت درست. از همراهان شاد و صادق کمک بگیر و قدم اول را همین هفته بردار. دشواری کار را بپذیر، اما از آن نترس.