دیوان حافظ · غزل ۶۰
فال حافظ غزل ۶۰: آن پیک نامور که رسید از دیار دوست
مضمون: مژده و کار به کام
آن پیک نامور که رسید از دیار دوست
آورد حرز جان ز خط مشکبار دوست
خوش میدهد نشان جلال و جمال یار
خوش میکند حکایت عز و وقار دوست
دل دادمش به مژده و خجلت همیبرم
زین نقد قلب خویش که کردم نثار دوست
شکر خدا که از مدد بخت کارساز
بر حسب آرزوست همه کار و بار دوست
◆ بیت شاهد فال
سیر سپهر و دور قمر را چه اختیار؟
در گردشند بر حسب اختیار دوست
گر باد فتنه هر دو جهان را به هم زند
ما و چراغ چشم و ره انتظار دوست
کحل الجواهری به من آر ای نسیم صبح
زان خاک نیکبخت که شد رهگذار دوست
ماییم و آستانه عشق و سر نیاز
تا خواب خوش که را برد اندر کنار دوست
دشمن به قصد حافظ اگر دم زند چه باک؟
منت خدای را که نیم شرمسار دوست
معنی واژههای دشوار
- پیک
- قاصد و نامهرسان
- حرز جان
- دعا و تعویذ نگهدارنده جان
- مشکبار
- مشکافشان، خوشبو
- نقد قلب
- سکه ناسره؛ با ایهام به دل
- کارساز
- گرهگشا و چارهساز
- سپهر
- آسمان
- کحل الجواهر
- سرمهای ساخته از گوهرهای سوده
تفسیر فال
ای صاحب فال، این غزل بوی مژده میدهد. پیکی نامدار از دیار دوست رسیده و نامهای مشکبار آورده که چون حرز جان است. حافظ چنان شادمان است که دلش را مژدگانی میدهد و حتی شرمنده است که این دل ناقابل را نثار دوست کرده است. شاید تو نیز منتظر خبری هستی؛ این فال نشان میدهد که خبر خوش در راه است. بیت شاهد امیدی آشکار دارد: خدا را شکر که به یاری بخت کارساز، همه کار و بار دوست بر حسب آرزوست. یعنی امور به سمت دلخواه میچرخد و گرهها یکییکی باز میشوند. حافظ میگوید گردش آسمان و ماه نیز به اختیار دوست است؛ پس از بازی روزگار نهراس. او حتی اگر باد فتنه دو جهان را به هم بریزد، با چراغ چشم در راه انتظار دوست میماند. این پایداری در امید، پیام اصلی غزل است. در پایان میگوید اگر دشمن به قصد او دم بزند باکی نیست، چون نزد دوست شرمسار نیست. در روزهای آینده، با وجدانی آسوده منتظر خبر خوش باش.
راهنمایی برای نیت شما
این فال نوید گشایش میدهد؛ پس با امید پیگیر کارت باش و آماده شنیدن خبر خوب. اگر بدخواهی سر راهت سنگ میاندازد، نگران نباش؛ وقتی کارت درست و وجدانت آسوده است، چیزی نمیتواند آسیبی جدی بزند. شکرگزاری را فراموش نکن و شادیات را با کسانی که در انتظار با تو بودهاند قسمت کن.