دیوان حافظ · غزل ۷۹
فال حافظ غزل ۷۹: کنون که میدمد از بوستان نسیم بهشت
مضمون: غنیمت شمردن اکنون
کنون که میدمد از بوستان نسیم بهشت
من و شراب فرحبخش و یار حورسرشت
◆ بیت شاهد فال
گدا چرا نزند لاف سلطنت امروز؟
که خیمه سایه ابر است و بزمگه لب کشت
چمن حکایت اردیبهشت میگوید
نه عاقل است که نسیه خرید و نقد بهشت
به می عمارت دل کن که این جهان خراب
بر آن سر است که از خاک ما بسازد خشت
وفا مجوی ز دشمن که پرتوی ندهد
چو شمع صومعه افروزی از چراغ کنشت
مکن به نامه سیاهی ملامت من مست
که آگه است که تقدیر بر سرش چه نوشت
قدم دریغ مدار از جنازه حافظ
که گر چه غرق گناه است میرود به بهشت
معنی واژههای دشوار
- حورسرشت
- دارای خوی و سرشت حوری؛ بسیار زیبا و پاک
- لاف
- خودستایی و ادعای گزاف
- لب کشت
- کنار کشتزار
- نسیه
- آنچه بهایش را بعداً بپردازند؛ کنایه از وعده آینده
- خشت
- آجر خام که از گل میسازند
- کنشت
- معبد یهودیان یا آتشکده
- صومعه
- عبادتگاه راهبان و زاهدان
- نامهسیاهی
- گناهکاری؛ سیاه بودن نامه اعمال
تفسیر فال
ای صاحب فال، این غزل بوی بهار میدهد. حافظ میگوید اکنون که از بوستان نسیم بهشت میوزد، من هستم و شراب شادیبخش و یاری حورسرشت. حتی گدا امروز حق دارد لاف پادشاهی بزند، زیرا سایه ابر خیمه اوست و کنار کشتزار بزمگاهش. پیام این فال برای تو روشن است: فرصتی دلپذیر پیش رویت باز شده که نباید آن را به فردایی نامعلوم واگذاری. حافظ میگوید عاقل نیست کسی که بهشت نقد را بدهد و نسیه بخرد؛ یعنی شادی و فرصت امروز را فدای وعدههای دور نکن. او یادآوری میکند که این جهان سرانجام از خاک ما خشت خواهد ساخت، پس دل را آباد کن و عمر را به اندوه نگذران. در عین حال هشدار میدهد که از دشمن وفا مجوی، چنانکه از چراغ کنشت نمیتوان شمع صومعه را روشن کرد. فال تو نوید روزهایی سبک و خوش است، به شرط آنکه قدر لحظه را بدانی و به آدمهای نادرست دل نبندی.
راهنمایی برای نیت شما
همین حالا از فرصت خوبی که پیش آمده بهره ببر و آن را به بهانه کامل نبودن شرایط به تعویق نینداز. با کسانی وقت بگذران که حالت را خوب میکنند و از امید بستن به آدمهای بدخواه دست بکش. شادی ساده امروز را جدی بگیر؛ دل آباد، کارها را هم آسانتر پیش میبرد.