دیوان حافظ · غزل ۹۲
فال حافظ غزل ۹۲: میر من خوش میروی کاندر سر و پا میرمت
مضمون: شیفتگی و جانفشانی
میر من خوش میروی کاندر سر و پا میرمت
خوش خرامان شو که پیش قد رعنا میرمت
◆ بیت شاهد فال
گفته بودی کی بمیری پیش من تعجیل چیست؟
خوش تقاضا میکنی پیش تقاضا میرمت
عاشق و مخمور و مهجورم بت ساقی کجاست؟
گو که بخرامد که پیش سرو بالا میرمت
آن که عمری شد که تا بیمارم از سودای او
گو نگاهی کن که پیش چشم شهلا میرمت
گفتهای لعل لبم هم درد بخشد هم دوا
گاه پیش درد و گه پیش مداوا میرمت
خوش خرامان میروی چشم بد از روی تو دور
دارم اندر سر خیال آن که در پا میرمت
گرچه جای حافظ اندر خلوت وصل تو نیست
ای همه جای تو خوش پیش همه جا میرمت
معنی واژههای دشوار
- میر
- امیر، سرور
- میرمت
- پیش تو بمیرم؛ فدایت شوم
- خرامان
- با ناز و آرامی راهرونده
- رعنا
- زیبا و خوشقامت
- مخمور
- خمارزده؛ کسی که پس از مستی سرگران است
- مهجور
- دورافتاده و جدامانده از یار
- شهلا
- چشمی که سیاهیاش به سرخی میزند؛ چشم دلربا
- سودا
- شیفتگی و عشق شدید
تفسیر فال
ای صاحب فال، این غزل سراسر شیفتگی است و ردیف «میرمت» یعنی فدایت شوم. حافظ از خرامیدن یار میگوید و آرزو میکند پیش قد رعنایش جان بسپارد. او عاشق و خمار و دورمانده است و تنها نگاهی از آن چشم شهلا میخواهد. یار به او گفته بود لعل لبم هم درد میبخشد و هم دوا، و حافظ پاسخ میدهد که گاه پیش درد و گاه پیش درمان فدایت میشوم. این فال از عشقی پرشور خبر میدهد که دلت را پر کرده است. شاید کسی را دوست داری و گمان میکنی برای جلب نگاهش باید همهچیز را فدا کنی. پیام غزل زیبایی این دلدادگی است، اما در پس آن حکمتی هم نهفته است: حافظ میداند که جایش در خلوت وصل نیست و باز هم از عشق دست نمیکشد. یعنی عشق راستین به پاسخ فوری وابسته نیست. فال تو میگوید دلدادگیات صادقانه است و ارزش دارد، به شرط آنکه خودت را در آن گم نکنی و با شکیبایی و احترام به طرف مقابل، اجازه دهی محبت آرامآرام ریشه بدواند.
راهنمایی برای نیت شما
احساست را پنهان نکن، اما آن را با فشار و عجله هم به دیگری تحمیل نکن. عشق سالم یعنی محبت بیدریغ همراه با حفظ عزت نفس. مراقب سلامت و آرامش خودت باش و همه انرژیات را صرف یک نگاه نکن. اگر محبت دوطرفه است، با گذر زمان خودش را نشان خواهد داد.